Chùa Tiên Châu
Bên sông Cổ Chiên, trên mảnh đất cù lao An Bình, có một ngôi chùa mang ba cái tên: Di Đà tự, Tiên Châu Di Đà tự và chùa Tô Châu.
Người dân hay gọi ngắn là Chùa Tiên Châu.
Cả nhà đang đứng ở ấp Bình Lương, xã An Bình, nơi ngôi chùa này tọa lạc. Theo Báo Cần Thơ dẫn lại tư liệu biên khảo, khoảng giữa thế kỷ mười tám, trên vùng bờ sông gọi là Bãi Tiên có một am tranh tre nhỏ do Hòa thượng Giác Nguyên dựng lên để thờ Phật A Di Đà. Qua nhiều đời trụ trì, đến thời Hòa thượng Tánh Minh, chùa được tạo dựng lại bằng gỗ và mang tên Tiên Châu Di Đà tự. Tên Di Đà gắn với đối tượng thờ chính: Phật A Di Đà.
Cuối thế kỷ mười chín, chùa xuống cấp, tín đồ trùng tu lại vào năm Kỷ Hợi một nghìn tám trăm chín mươi chín. Năm một nghìn chín trăm sáu mươi, chùa được trùng tu lần nữa với vật liệu hiện đại, tạo nên mặt tiền bê tông và phần mái lầu với năm tháp nhọn mà cả nhà đang thấy hôm nay.
Chính vì vậy, Chùa Tiên Châu là ví dụ thú vị về một di tích sống: lớp lịch sử và tín ngưỡng rất cũ, nhưng hình thức kiến trúc là kết quả của nhiều lần bồi đắp.
Năm một nghìn chín trăm chín mươi tư, Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng Chùa Tiên Châu là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia theo Quyết định số ba nghìn hai trăm mười một.
Cấu trúc của chùa gồm bốn hạng mục nối tiếp nhau: tiền đường phía trước, chánh điện, trung đường và hậu tổ. Báo Cần Thơ ghi chùa rộng hai mươi mét, dài bốn mươi sáu mét và có chín mươi sáu cột gỗ, đủ để hình dung một không gian thờ tự rộng rãi và uy nghi.
Tại chánh điện, điểm thu hút thị giác nhất là tượng Phật Di Đà bằng đất sét, kích thước lớn, đặt tại khánh thờ trung tâm. Xung quanh có bộ tượng Tam Thế và các ban thờ khác. Theo Báo Cần Thơ, chùa còn lưu giữ nhiều hoành phi, câu đối, bia mộ và cuốn thư gỗ phần lớn có niên đại từ thế kỷ mười chín, mỗi mảnh gỗ là một trang ký ức còn sống.
Có một câu chuyện dân gian gắn với tên Bãi Tiên và Tiên Châu: vùng bờ sông này từng có cảnh đẹp như cõi tiên, gắn với truyền thuyết về những tiên nữ xuống tắm. Truyền thuyết hay thực tế, cái tên Tiên Châu đã bám chặt vào mảnh đất này qua bao thế kỷ.
Nhìn chùa từ phía ngoài, cả nhà thấy mái ngói âm dương, các tầng mái phân tầng, và lớp trang trí cầu kỳ ở đầu hồi, diềm mái. Nhìn từ phía bên trong, khi ánh sáng lọt qua cửa sổ chiếu vào không gian thờ, những gian gỗ cổ và hàng cột kẽo kẹt theo từng làn gió sông từ phía Cổ Chiên thổi vào, cả nhà sẽ hiểu vì sao người Vĩnh Long gọi đây là một ngôi chùa đáng ghé.
Chùa Tiên Châu không tách rời với cù lao An Bình. Đây là một phần trong vùng sinh thái sông nước, nhà vườn và đờn ca tài tử của cù lao. Khi ánh nắng chiều đổ xuống mái ngói âm dương, khi tiếng chuông chùa vang ra hòa cùng tiếng sóng Cổ Chiên, cả nhà sẽ hiểu vì sao người Vĩnh Long giữ gìn ngôi chùa này như giữ một phần hồn của miền sông nước.