Công chúa An Tư
Cả nhà ơi, mình cùng quay về một mùa khó của đất nước, hơn bảy trăm năm trước. Năm ấy, kinh thành Thăng Long bị quân giặc vây bốn phía. Đèn trong thành vẫn thắp suốt đêm, người người lo toan, mong giữ lấy từng ngày. Và giữa những ngày nặng nề đó, có một nàng công chúa dịu dàng của nhà Trần đã lặng lẽ nhận về mình việc khó nhất. Nàng tên là An Tư.
An Tư là con gái út của vua Trần Thái Tông, vị vua đầu tiên của nhà Trần. Nàng là em gái của vua Trần Thánh Tông, và là cô của vua Trần Nhân Tông. Sinh ra trong cung, lẽ ra nàng có thể sống một đời êm ả, lặng lẽ giữa những mái cung quen thuộc.
Cái năm khó khăn ấy là năm một nghìn hai trăm tám mươi lăm, cả nhà ạ. Quân Nguyên Mông từ phương bắc kéo sang một lần nữa. Người dẫn quân vây ép Thăng Long là một viên tướng giặc tên là Thoát Hoan. Giữa vòng vây ngày một siết chặt, quân dân nhà Trần cần thêm thời gian để chấn chỉnh lại lực lượng.
Giữa lúc ấy, triều đình nhà Trần đã nghĩ tới một cách để làm chậm bước tiến của giặc. Sử sách chép lại, theo Đại Việt sử ký toàn thư, triều đình đưa công chúa An Tư đến chỗ tướng giặc Thoát Hoan. Đây là một bước bang giao, một cách ứng xử khôn khéo, để kéo dài thêm chút thời gian quý báu cho quân dân.
Cả nhà thử hình dung xem. Một nàng công chúa dịu dàng, quen nếp sống êm đềm nơi cung điện, nay lặng lẽ nhận về mình một trọng trách rất khó. Nàng bước đi không phải vì mình, mà vì sự an nguy của cả một đất nước. Nàng không cầm gươm, không ra trận, nhưng việc nàng làm cũng cần một lòng dũng cảm lớn lao.
Bởi cả nhà ạ, lòng dũng cảm không phải lúc nào cũng ồn ào. Có khi nó nằm trong tiếng trống trận, trong bước chân xông pha. Nhưng cũng có khi nó nằm trong một sự hy sinh thật thầm lặng. Một người lặng lẽ gánh phần khó nhất, để những người khác được thêm chút an toàn. An Tư là một người như thế.
Và rồi, chính trong khoảng thời gian quý báu ấy, quân dân nhà Trần đã kịp chấn chỉnh lại đội ngũ. Sau những ngày gian khó, quân dân nhà Trần đã giành lại được đất nước. Tướng giặc Thoát Hoan phải tháo chạy về phương bắc. Non sông lại trở về những ngày yên ả, làng quê lại có tiếng cười.
Cả nhà có thể tự hỏi, thế rồi nàng An Tư ra sao. Và đây là một điều mình muốn kể thật thành thật. Sử sách không ghi lại kết cục của nàng sau năm ấy. Người xưa không chép lại nàng đã sống tiếp thế nào. Có những con người như vậy, lặng lẽ làm một việc lớn, rồi lặng lẽ lui vào khoảng mờ của thời gian.
Nhưng có một điều thì còn mãi, không bao giờ phai. Đó là lòng can đảm của nàng, và tấm lòng nàng đặt vào sự bình yên của quê hương. Nàng nhắc cho chúng ta nhớ rằng, đôi khi những người âm thầm nhất lại là những người đáng quý nhất trong nhà.
Vậy nên, mỗi khi nghe nhắc tới những ngày tháng xa xưa ấy, cả nhà mình hãy nhớ tới một nàng công chúa dịu dàng tên là An Tư. Một người con gái đã lặng lẽ gánh việc khó vì cả nước, bằng một lòng dũng cảm thật êm, thật sâu, và thật bền lâu với thời gian.