Đầm Thị Tường – Đầm nước tự nhiên lớn nhất Đồng bằng sông Cửu Long
Cách trung tâm thành phố Cà Mau khoảng bốn mươi cây số về phía tây, có một mặt nước rộng đến mức người ta hay dùng chữ "biển hồ" để diễn tả. Nhưng đó không phải biển và cũng không phải hồ nhân tạo. Đây là Đầm Thị Tường.
Theo Báo Cà Mau năm hai nghìn không trăm hai mươi sáu, Đầm Thị Tường được gọi là đầm nước tự nhiên lớn nhất khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Khu vực quy hoạch du lịch sinh thái của đầm trải rộng hơn một nghìn chín trăm héc ta trên địa bàn bốn xã Sông Đốc, Trần Văn Thời, Hưng Mỹ và Phú Mỹ. Diện tích mặt nước khoảng bảy trăm héc ta, theo Báo Cà Mau năm hai nghìn không trăm hai mươi bốn, được chia thành ba phần: đầm trong, đầm giữa và đầm ngoài.
Đầm hình thành như thế nào? Một bản tin của Tổng cục Thủy sản từ năm hai nghìn không trăm mười tám mô tả đầm là vùng ngập nước quanh năm, được tạo nên bởi phù sa của sông Mỹ Bình, sông Ông Đốc và hệ thống kênh rạch xung quanh. Đây là không gian nước lợ, giao thoa giữa đồng bằng và biển, kéo dài hơn mười cây số và nơi rộng nhất khoảng hai cây số.
Người dân ven đầm chủ yếu sinh sống bằng nghề nuôi và đánh bắt thủy sản. Khi nhìn ra mặt đầm, cả nhà sẽ thấy chòi, nhà sàn, phương tiện nhỏ của ngư dân. Đó không chỉ là cảnh quan, mà là cuộc sống thật của hàng trăm hộ gia đình gắn bó với đầm qua nhiều thế hệ.
Cũng có người gọi đầm là Đầm Bà Tường, theo một tên gọi khác xuất hiện trong tài liệu thủy sản năm hai nghìn không trăm mười tám. Dân gian có những truyện kể về người mở đất đặt tên cho vùng nước này, nhưng vì các câu chuyện đó chưa được xác minh qua nguồn nhà nước hay báo chí chính thống đủ rõ ràng, nên chúng ta không kể như sự thật lịch sử, mà chỉ nhắc như truyền kể của người địa phương.
Điều quan trọng hơn là tương lai của Đầm Thị Tường. Quy hoạch tỉnh Cà Mau thời kỳ hai nghìn không trăm hai mươi mốt đến hai nghìn không trăm ba mươi theo Quyết định số một nghìn ba trăm tám mươi sáu của Thủ tướng đã liệt kê Đầm Thị Tường trong nhóm khu dự trữ thiên nhiên dự kiến. Báo Cà Mau năm hai nghìn không trăm hai mươi sáu ghi tỉnh đang đặt điểm đến này vào định hướng tuyến Cà Mau, Đầm Thị Tường, Sông Đốc và Mũi Cà Mau. Trung tâm Thông tin du lịch thuộc Cục Du lịch Quốc gia nêu thêm ý tưởng bến thuyền chính, giao thông thủy bộ và khu dịch vụ trải nghiệm cộng đồng.
Nhưng đó là mai sau. Còn hôm nay, Đầm Thị Tường vẫn là một điểm đến thô, chân thực, chưa được đóng gói sẵn. Và chính điều đó làm nên sức hút của nó.
Cả nhà hãy tưởng tượng một buổi chiều xuồng nhỏ lướt ra giữa đầm. Bảy trăm héc ta mặt nước mở ra bốn phía. Gió từ sông Ông Đốc thổi vào mang theo mùi nước lợ và tiếng mái chèo khua nhẹ. Trên mặt đầm, những chòi sàn gỗ in bóng xuống nước, cuộc sống của hàng trăm hộ ngư dân vẫn diễn ra lặng lẽ như đã từ nhiều thế hệ. Không có gì cần thêm. Chỉ là nước, trời, và cái mênh mông của đồng bằng phương Nam.