Đảo Bạch Long Vĩ
Cả nhà ơi, có một hòn đảo ở giữa vịnh Bắc Bộ mà không phải ai cũng biết tên đầy đủ và không phải ai cũng đến được.
Tên đảo là Bạch Long Vĩ. Nghĩa đen là Đuôi Rồng Trắng. Đảo cách bờ Hải Phòng khoảng một trăm ba mươi ba cây số, cách đảo Hải Nam của Trung Quốc khoảng một trăm ba mươi cây số, và chỉ cách đường phân giới vịnh Bắc Bộ Việt-Trung khoảng hai mươi tám cây số. Đứng ở đây, cả nhà đang ở gần đường phân giới vịnh Bắc Bộ hơn là gần bờ Hải Phòng.
Lịch sử của đảo này rất đặc biệt. Năm một nghìn tám trăm tám mươi bảy, Pháp và nhà Thanh ký Hiệp định phân giới vịnh Bắc Bộ. Theo đó, Bạch Long Vĩ thuộc An Nam, tức Việt Nam. Nhưng năm một nghìn chín trăm bốn mươi chín, khi Quốc dân đảng thất bại trong nội chiến và bỏ chạy ra Đài Loan, họ đã chiếm đảo này trên đường lui. Năm một nghìn chín trăm năm mươi lăm, Giải phóng quân Trung Quốc lấy lại từ Quốc dân đảng. Và năm một nghìn chín trăm năm mươi bảy, đây là một sự kiện ngoại giao đặc biệt, Trung Quốc đã trao trả Bạch Long Vĩ cho Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Năm một nghìn chín trăm chín mươi hai, huyện Bạch Long Vĩ được thành lập, trực thuộc Hải Phòng. Và từ ngày mồng một tháng bảy năm hai nghìn không trăm hai mươi lăm, theo Nghị quyết một nghìn sáu trăm sáu mươi chín của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, huyện chuyển thành Đặc khu Bạch Long Vĩ, đơn vị hành chính cấp xã đặc biệt.
Tại sao đảo này quan trọng đến vậy? Vì bao quanh đảo là Khu Bảo tồn Biển Bạch Long Vĩ, thành lập theo Quyết định hai nghìn sáu trăm ba mươi của Thủ tướng Chính phủ ngày ba mươi mốt tháng mười hai năm hai nghìn không trăm mười ba. Khu bảo tồn trải rộng hơn hai mươi bảy nghìn héc ta mặt biển. Nơi đây ghi nhận hơn một nghìn năm trăm linh hai loài sinh vật biển, trong đó có chín mươi bốn loài san hô, được giới khoa học đánh giá là rạn san hô tốt nhất miền Bắc Việt Nam. Đây là một kho báu sinh học hiếm có.
Và đặc biệt hơn, vùng biển này là nơi sinh sống của bào ngư cửu khổng, loài hải sản cao cấp với vỏ có chín lỗ thoát nước. Tên cửu khổng có nghĩa là chín lỗ. Vùng biển Bạch Long Vĩ được coi là thủ phủ của loài này ở miền Bắc, nơi những con bào ngư mang vỏ xanh óng ánh như ngọc bích bám vào đá ngầm giữa lòng đại dương.
Khoảng bảy trăm người sống trên đảo, gồm thanh niên xung phong, bộ đội biên phòng và ngư dân. Đây là điển hình của mô hình đảo thanh niên xung phong từ thập niên chín mươi, khi những người trẻ ra giữ đảo và xây dựng cuộc sống. Đảo có trường học, trạm y tế, hệ thống năng lượng. Mỗi ngôi nhà, mỗi khu trại ở đây là bằng chứng về ý chí bám đảo của người Việt Nam.
Cả nhà ơi, Bạch Long Vĩ không phải nơi đến để nghỉ dưỡng. Đến đây là để hiểu một phần lịch sử chủ quyền biển đảo Việt Nam, để thấy con người sống giữa đại dương, và để đứng trên mảnh đất mang tên Đuôi Rồng Trắng nhìn ra bốn bề nước xanh thẳm. Ở nơi mà bảy trăm con người bám trụ giữa vùng biển xa, rạn san hô vẫn lặng lẽ nở hoa dưới đáy nước, và hải đăng vẫn đêm đêm quét ánh sáng ra mặt vịnh Bắc Bộ.