Đảo Bình Hưng
Giữa vịnh Cam Ranh mênh mông, có một hòn đảo nhỏ mà người địa phương gọi là Bình Hưng, còn trong văn bản chính thức lại mang tên Hòn Chút.
Đảo thuộc xã Nam Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa. Cửa ngõ để đến đảo lại nằm bên đất liền Ninh Thuận: từ Bãi Kinh, leo lên một chiếc ghe nhỏ, vượt khoảng nửa hải lý sóng êm là chạm bờ Bình Hưng. Chưa đầy mười phút, mà cảm giác như vừa bước sang một thế giới khác.
Đây là làng biển có chiều dài lịch sử. Người dân sống bằng nghề đánh bắt hải sản và nuôi tôm hùm, sinh kế gắn chặt với vịnh Cam Ranh qua bao đời. Biển nuôi họ, và họ kính biển theo cách riêng của mình.
Trên đảo có lăng ông Nam Hải, miếu Bà, đình làng Bình Hưng và chùa Bình Hưng. Cứ hai năm một lần, người dân tổ chức lễ cúng lăng và cúng đình. Tiếng trống, tiếng chiêng, mùi nhang hòa vào gió biển. Đây là những nét văn hóa truyền thống của cư dân ven biển miền Trung: sống nhờ biển, kính biển, cúng thần bảo hộ ngư dân.
Trên núi Hòn Bù là hải đăng Hòn Chút, điểm nhìn cao nhất của đảo. Từ đây, cả vịnh Cam Ranh mở ra trước mắt như một bức tranh, mặt biển ánh lên dưới nắng, những chiếc thuyền nhỏ rải rác xa xa.
Bình Hưng từng có một giai đoạn dài sống không có điện lưới quốc gia. Ánh đèn dầu và tiếng máy phát diesel chạy mỗi tối là ký ức của cả một thế hệ trên đảo. Rồi điện lưới đến, đời sống thay đổi. Nhưng nhịp sống của làng chài thì vẫn vậy: sáng sớm thuyền ra khơi, chiều tối cập bờ, mùi cá, mùi muối, tiếng sóng đều đặn như hơi thở.
Cảnh quan Bình Hưng còn giữ được vẻ hoang sơ. Bãi Nồm nhỏ với cát trắng và nước trong, bãi đá rêu phong, rừng cây ven sườn núi. Không khí của một nơi chưa bị xây dựng nhiều, nơi thiên nhiên và con người vẫn còn sống gần nhau theo cách cũ.
Khi nắng chiều đổ xuống vịnh Cam Ranh, sắc nước chuyển từ xanh ngọc sang vàng cam rồi đỏ thẫm. Trên đảo nhỏ ấy, khói bếp bắt đầu bay lên từ những mái nhà ngư dân. Bình Hưng không ồn ào, không tráng lệ. Nó chỉ yên lặng và thật, như bao làng chài biển Việt Nam đã tồn tại hàng trăm năm qua.