Đảo Ti Tốp
Ngày sáu tháng tám năm một nghìn chín trăm sáu mươi mốt, một người đàn ông hai mươi sáu tuổi ngồi trong tàu vũ trụ Vostok 2 và rời khỏi bầu khí quyển Trái Đất. Ông trở thành người thứ hai trong lịch sử loài người bay vào vũ trụ, chỉ sau Yuri Gagarin vài tháng. Ông là người đầu tiên chụp ảnh Trái Đất từ ngoài vũ trụ.
Người đó tên là Gherman Stepanovich Titov.
Chưa đầy sáu tháng sau, tháng giêng năm một nghìn chín trăm sáu mươi hai, Titov sang thăm Việt Nam. Ngày hai mươi tháng một, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động Việt Nam cho ông. Hai ngày sau, Bác Hồ đưa người anh hùng vũ trụ đi thăm Vịnh Hạ Long bằng tàu hải quân.
Khi tàu dừng lại tại một hòn đảo nhỏ có bãi cát trắng, Bác Hồ quay sang nói: để có kỷ niệm về chuyến thăm Vịnh Hạ Long, Bác đặt tên hòn đảo là đảo Ti-tốp. Tên đó, cách đọc tiếng Việt của Titov, gắn liền với hòn đảo từ đó đến nay.
Trước năm một nghìn chín trăm sáu mươi hai, đảo này có nhiều tên. Người ta gọi là đảo Thập Tự hoặc đảo Nghĩa Địa vì liên quan đến một vụ đắm tàu Pháp năm một nghìn chín trăm linh năm. Cũng có tên Cát Nàng vì bãi cát được thủy triều làm sạch thường xuyên. Nhưng kể từ ngày hai mươi hai tháng giêng năm một nghìn chín trăm sáu mươi hai, đảo chỉ còn một tên duy nhất: Ti Tốp.
Đảo Ti Tốp chỉ rộng khoảng ba phẩy bảy héc ta, một trong những đảo nhỏ nhất trong gần hai nghìn đảo của Vịnh Hạ Long. Nhưng trên đảo nhỏ bé này có hai điều đáng kể.
Thứ nhất là tượng đài Gherman Titov. Khánh thành ngày mười bốn tháng chín năm hai nghìn mười lăm, tượng cao gần sáu mét, nặng hơn hai mươi sáu tấn, được chế tác từ đá xanh Thanh Hóa. Nhà điêu khắc Lâm Quang Nới ở thành phố Hồ Chí Minh phác thảo tác phẩm và được chọn qua cuộc thi. Bia đi kèm khắc bằng ba thứ tiếng: tiếng Việt, tiếng Nga và tiếng Anh.
Năm một nghìn chín trăm chín mươi bảy, khi đã bảy mươi hai tuổi, Gherman Titov trở lại thăm hòn đảo mang tên ông. Ông ghi vào sổ lưu niệm của Ban Quản lý Vịnh Hạ Long những dòng cảm ơn số phận đã cho ông cơ hội quay trở lại hòn đảo nhỏ này. Ông mất năm hai nghìn, chưa tròn ba năm sau lần trở lại đó.
Thứ hai là bãi tắm. Và đây là điều ít người biết.
Bãi tắm Ti Tốp là bãi tắm biển duy nhất được cấp phép hoạt động trên toàn bộ Vịnh Hạ Long. Toàn bộ. Vịnh có khoảng hai trăm bãi cát tự nhiên ven chân đảo, nhưng hầu hết không đủ điều kiện an toàn hay hạ tầng theo quy định. Bãi Soi Sim dừng hoạt động từ năm hai nghìn mười chín. Từ đó đến nay, trên toàn bộ Vịnh, chỉ còn Ti Tốp.
Bãi cát hình cong như vầng trăng khuyết, nên nhiều người gọi là Bãi Vầng Trăng. Đó là tên du lịch phổ biến. Nước trong xanh quanh năm, cát trắng, và bãi được thủy triều làm sạch thường xuyên.
Từ bãi tắm, cả nhà có thể leo đỉnh đồi theo đường bậc thang xi măng có tay vịn. Đường dốc và cần thể lực ổn, nhưng khi lên đến đỉnh, tầm nhìn toàn cảnh Vịnh Hạ Long trải ra bốn phía với hàng nghìn đảo đá karst đứng thẳng như rừng. Buổi sáng khi trời chưa nhiều mây, đó là cảnh mà nhiều người nói không có ảnh nào chụp được đúng như thật.
Một hòn đảo ba phẩy bảy héc ta. Nhưng nó mang tên người đầu tiên chụp ảnh Trái Đất từ ngoài vũ trụ. Và nó là bãi tắm duy nhất được cấp phép trên toàn bộ một di sản thiên nhiên thế giới. Cả nhà đang ở một nơi rất bé về diện tích nhưng rất lớn về ý nghĩa.