Động Ngườm Ngao
Cả nhà ơi, hãy dừng lại một chút trước khi bước vào. Hít thở không khí ẩm lạnh từ trong hang thoát ra. Nghe xem có gì không.
Theo Cổng Du lịch Cao Bằng, trong hang này có một dòng suối ngầm, và âm thanh của nước vọng vào vách đá nghe như tiếng gầm của một con thú lớn. Người Tày xưa đã gọi nơi này là Ngườm Ngao, nghĩa là động Hổ. Đó là câu chuyện khai mạc cho chuyến tham quan hôm nay.
Động Ngườm Ngao nằm ở xã Đàm Thủy, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Từ thành phố Cao Bằng đến đây khoảng chín mươi cây số, và từ thác Bản Giốc chỉ gần bốn cây số nữa. Vì vậy, hai điểm này thường được xếp trong cùng một chuyến.
Câu chuyện của hang bắt đầu từ rất xa, theo nghĩa đen. Cổng Du lịch Cao Bằng mô tả động phát triển trong đá vôi chứa hóa thạch san hô và huệ biển, hình thành trong môi trường biển cổ cách nay khoảng bốn trăm triệu năm. Cả nhà nghe lại: bốn trăm triệu năm. Lúc ấy, mảnh đất này còn là đáy biển. San hô và sinh vật biển chết xuống, tích lũy thành lớp đá vôi. Hàng chục triệu năm sau, đất được nâng lên thành núi. Rồi nước mưa hòa tan axit yếu trong không khí thấm vào đá vôi, khoét dần từng khe nứt, tạo thành hệ thống hang ngầm. Và rồi, hàng triệu năm tiếp theo, nước nhỏ giọt mang theo canxi kết tủa lại thành những hình thù mà chúng ta sắp nhìn thấy bây giờ.
Về con số cụ thể: theo kết quả khảo sát năm hai nghìn không trăm mười sáu được Cổng Du lịch Cao Bằng dẫn lại, động dài hai nghìn bảy trăm sáu mươi chín phẩy sáu mét, sâu sáu mươi mốt phẩy một mét, có hai tầng hang và năm cửa. Tầng hang hoạt động nằm ngang mức suối, còn tầng hóa thạch ở trên cao hơn khoảng năm mươi mét. Khách du lịch đi theo tuyến thông thường sẽ trải nghiệm phần hang dài chín trăm bốn mươi lăm phẩy tám mét đã được mở và chiếu sáng.
Vào bên trong, cả nhà sẽ thấy nhũ đá từ trần hang rủ xuống và măng đá từ nền hang mọc lên. Khi hai thứ đó phát triển đủ lâu, chúng gặp nhau thành cột đá. Cổng Du lịch Cao Bằng và Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng đều đề cập đến một số hình dáng đã được đặt tên trong hang: thác vàng, thác bạc, đài sen úp ngược, cột đá cô đơn và ruộng bậc thang. Mỗi người nhìn vào cùng một khối nhũ đá có thể thấy hình khác nhau, điều đó hoàn toàn tự nhiên.
Điều thú vị là dưới chân hang có dòng suối ngầm với tích tụ cuội sỏi, và dòng nước này thoát ra hướng về sông Quây Sơn bên ngoài, cùng con sông tạo ra thác Bản Giốc. Vì vậy, hang và thác thực ra kết nối với nhau qua hệ thống nước ngầm và nước mặt của vùng karst Cao Bằng.
Nếu cả nhà muốn trải nghiệm sâu hơn, có thể đăng ký tuyến Ngườm Ngao - Bản Thuôn, được khai trương ngày hai mươi chín tháng tư năm hai nghìn không trăm hai mươi mốt. Cổng Du lịch Cao Bằng mô tả tuyến này có những đoạn hang tối, leo trèo, lội nước và hoạt động kayak trong hang. Đây là hành trình dành cho nhóm có sức khỏe tốt, muốn đi vào sâu bên trong ngọn núi đá vôi triệu năm tuổi.
Động Ngườm Ngao là một phần của Công viên địa chất toàn cầu Non nước Cao Bằng được UNESCO công nhận. Mỗi nhũ đá, mỗi cột đá trong hang là kết quả của hàng ngàn năm nước nhỏ giọt kiên nhẫn. Những hình thù ấy đã ở đây lâu hơn bất kỳ nền văn minh nào trên mặt đất.
Khi bước ra khỏi hang, ánh sáng tự nhiên ùa vào sau những phút dưới lòng núi tối mát, cả nhà sẽ nhớ mãi cái cảm giác vừa đứng bên trong một thứ mà trái đất đã mất bốn trăm triệu năm để làm ra.