Phố Hàng Bồ

Ánh nhũ từ những hộp cườm nhỏ le lói sau ô cửa kính. Cuộn ren trắng, cuộn ren đen và những sợi chỉ thêu màu sắc xếp thành hàng dài trên kệ. Cả nhà đang đứng trước một trong những phố ngắn nhất nhưng đậm dấu nghề nhất trong khu phố cổ Hà Nội, phố Hàng Bồ.

Theo Người Hà Nội, phố dài hai trăm bảy mươi hai mét, rộng sáu mét. Phố bắt đầu từ ngã tư Hàng Đào và Hàng Ngang phía đông, chạy qua ngã tư Hàng Cân và Lương Văn Can ở giữa, rồi kết thúc tại ngã ba Hàng Thiếc, Thuốc Bắc và Bát Đàn. Phố thuộc quận Hoàn Kiếm, nằm trong vùng lõi của khu phố cổ.

Cũng theo Người Hà Nội, phố nguyên thuộc đất hai phường cũ: phường Xuân Hoa ở nửa phía đông và phường Nhân Nội ở nửa phía tây. Đây là hai trong số nhiều phường thương nhân và thợ thủ công đã tạo nên nền tảng sinh kế cho khu vực gần Hồ Gươm từ nhiều thế kỷ trước.

Tên phố nói thẳng nghề gốc. Người Hà Nội cho biết đây từng là nơi tập trung các cửa hàng bán bồ đan bằng tre nứa. Bồ là đồ đựng hình trụ tròn, đan thủ công từ nan tre hay nan nứa, dùng để chứa thóc gạo, hoa màu và nông sản. Mỗi nhà nông đều cần bồ, và người dân từ các làng nghề đan lát ở đồng bằng Bắc Bộ mang hàng lên tập kết tại phố này để bán. Thời Pháp thuộc, người Pháp đặt tên phố là rue des Paniers, dịch nghĩa là phố Rổ Giỏ, đúng theo nghề đang buôn bán ở đó.

Đoạn đầu phố phía Hàng Đào và Hàng Ngang lại có lịch sử riêng. Theo Người Hà Nội, đoạn này xưa mang tên phố Hàng Dép, nơi tập trung các cửa hàng bán guốc dép. Như vậy con phố ngắn này từng ôm hai nghề khác nhau trong một trục, nửa đầu bán guốc dép, nửa sau bán bồ tre.

Cả hai nghề ấy dần rời đi. Theo Nhịp Sống Hà Nội, nghề đan bồ từ tre mía vầu lụi tàn theo thời gian, số hộ kinh doanh mặt hàng này còn rất ít. Thay vào đó, phố Hàng Bồ chuyển sang kinh doanh phụ liệu may mặc: kim, chỉ, khuy và các phụ kiện cho ngành may. Đây là sự chuyển dịch quen thuộc trong khu phố cổ, tên phố giữ lại ký ức nghề xưa còn mặt phố đã mang hàng mới.

Hôm nay đi dọc phố Hàng Bồ, cả nhà thấy các cửa tiệm nhỏ với hàng ngàn mặt hàng phụ liệu xếp sát nhau. Chỉ thêu đủ màu, cườm nhựa và cườm thủy tinh nhiều cỡ, ren viền để đính lên áo dài và trang phục truyền thống, khuy bọc vải, dây kéo và vô vàn phụ kiện khác. Những người thợ may áo dài, người thêu tay và cả các thợ may tại gia đều biết ghé đây khi cần tìm nguyên liệu tinh xảo.

Phố Hàng Bồ là minh chứng của một mạch kinh doanh không đứt, từ bồ tre sang guốc dép, rồi sang phụ liệu may, phố đổi hàng nhưng không đổi nhịp. Khi cả nhà bước qua những cửa tiệm nhỏ ở đây, là đang bước qua nhiều lớp nghề xếp chồng trên cùng một vỉa hè của phố cổ.