Hang Câu
Nếu núi Thới Lới là phần thịt của đảo Lý Sơn thì Hang Câu là nơi mà biển đã cắn vào.
Chúng ta đang ở thôn Đông An Hải, dưới chân núi Thới Lới, ngọn núi lửa đã tắt cao khoảng một trăm sáu mươi chín mét, điểm cao nhất của hòn đảo núi lửa này. Cổng thông tin điện tử đặc khu Lý Sơn mô tả khu sườn phía bắc của núi Thới Lới chịu tác động liên tục của sóng biển, thủy triều, gió và cát biển. Chính các tác nhân đó qua hàng nghìn năm đã tạo ra cảnh quan mà cả nhà đang thấy hôm nay: vách đá dựng đứng, hang động, hốc khoét và dải đá ngầm chạy ra xa.
Cẩm nang Lý Sơn mô tả điểm đặc biệt nhất của Hang Câu là phần chân vách: có những đoạn bị sóng khoét lõm vào giống hàm ếch, trên là khối đá lớn, dưới là sóng và gió thổi vào ngày đêm. Cảm giác đứng tại đây vừa hùng vĩ vừa chênh vênh, vì phía sau là vách đá cao, phía trước là biển mở.
Tên gọi Hang Câu có vài cách lý giải dân gian, theo Cẩm nang Lý Sơn. Một cách cho rằng vùng biển này xưa có nhiều rau câu, loại tảo biển dùng để chế biến món xu xoa quen thuộc ở miền Trung. Cách khác cho rằng các ghềnh đá và rạn san hô gần bờ là nơi thuận lợi để người dân buông câu bắt hải sản. Cả hai cách đó đều là lời giải thích của người địa phương, không phải văn bản đặt tên chính thức. Nhưng chúng đều nói lên một điều: người Lý Sơn sống gần biển đến mức ngay cả tên địa danh cũng gắn với biển.
Khi nhìn xuống ghềnh đá, nếu nước biển trong và ánh nắng chiếu xuống, cả nhà có thể nhìn thấy tảo biển bám vào những vạt đá ngầm đang chuyển động theo sóng. Cẩm nang Lý Sơn ghi nhận điều này như một đặc điểm sinh thái của khu vực. Vùng biển Hang Câu nằm trong không gian biển đảo Lý Sơn, theo tờ trình của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi, là nơi có cỏ biển, rạn san hô và nguồn lợi hải sản đáng kể.
Hang Câu thuộc một tuyến tham quan dài hơn trên đảo Lớn. Cẩm nang Lý Sơn đặt điểm này trong tuyến cùng núi Thới Lới, Cột cờ Tổ quốc, Chùa Hang và Đình làng An Hải. Nếu đi hết tuyến đó trong một ngày, cả nhà sẽ thấy câu chuyện về Lý Sơn từ nhiều góc: núi lửa tạo nền địa chất, biển bào mòn thành hang và vách, cư dân lập làng và hình thành truyền thống biển đảo.
Đứng ở mép ghềnh đá, nhìn xuống những rạn san hô mờ ảo dưới lớp nước trong xanh, cả nhà sẽ hiểu tại sao người Lý Sơn đặt tên cho từng hòn đá, từng vũng nước nhỏ. Đá bazan từ núi lửa, sóng biển bào mòn, san hô bám vào ghềnh, rau câu mọc dưới nước. Mỗi chi tiết đó góp vào câu chuyện của một hòn đảo nhỏ nhưng lịch sử tự nhiên và con người không hề nhỏ.