Phố Hàng Đào

Ánh đèn vàng thắp sáng hai hàng mặt tiền, vải đỏ và hồng treo trước cửa lắc nhẹ theo gió chiều. Phố Hàng Đào chỉ khoảng hai trăm sáu mươi mét nhưng chứa trong nó gần mười thế kỷ của Thăng Long buôn bán.

Theo Báo Người Hà Nội, phố Hàng Đào dài khoảng hai trăm sáu mươi mét, rộng tám mét, chạy từ phố Hàng Ngang đến đầu phố Cầu Gỗ và Hàng Gai, thuộc quận Hoàn Kiếm. Đứng ở đầu phố nhìn ra là Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục bên hồ Hoàn Kiếm. Từ đây, Hàng Đào kéo thẳng vào tim khu phố cổ rồi nối qua Hàng Ngang, Hàng Đường mà ra cổng chợ Đồng Xuân.

Tên phố kể một câu chuyện nghề. Báo Người Hà Nội cho biết đây xưa là địa phận phường Hoàng Đào, nơi thợ nhuộm tơ lụa chuyên dùng các màu đỏ thắm, hồng nhạt và đặc biệt là màu hoa đào, thứ màu phải pha từ nhiều lần nhuộm chàm và hóa chất thực vật để ra được sắc tím hồng ưa chuộng của người Thăng Long. Phường nhuộm xưa dần thành phố bán tơ, rồi thành phố bán vải. Cái màu hoa đào ấy gắn vào tên phố và ở lại.

Thời Pháp thuộc, người Pháp đổi tên phố thành rue de la Soie, dịch nghĩa là Phố Tơ Lụa, tên đó xác nhận điều mà phố đã làm từ trước: buôn tơ lụa. Năm một nghìn chín trăm bốn mươi lăm, tên Hàng Đào được khôi phục, theo Báo Người Hà Nội.

Hôm nay phố không còn nhuộm tơ. Những nhà nhuộm và bào chế màu thực vật đã biến mất. Nhưng Hàng Đào vẫn là phố vải: mặt tiền dày đặc cửa hàng vải vóc, thời trang, lụa và đồ may sẵn xếp từ đầu phố đến cuối phố, khách buôn sỉ và khách lẻ chen nhau trong những ô cửa hẹp.

Phố Hàng Đào là một mắt xích của trục thương mại lớn nhất khu phố cổ. Báo Nhân Dân và Báo Hànộimới ghi nhận trục Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Đường, Đồng Xuân là một dải liên tục: Hàng Đào với vải và lụa, Hàng Ngang với hàng may mặc và bán sỉ, Hàng Đường với ô mai và mứt, Đồng Xuân là chợ bán buôn lớn nhất phố cổ. Đi từ hồ Hoàn Kiếm vào theo hướng này, cả nhà đi qua gần như toàn bộ lịch sử buôn bán Thăng Long trong chưa đầy một cây số.

Tối cuối tuần, trục này biến thành tuyến chợ đêm đi bộ. Báo Nhân Dân và Báo Hànộimới ghi nhận chợ đêm phố cổ tổ chức vào tối thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ Nhật hàng tuần. Khi chợ đêm mở, Hàng Đào trở thành phố đi bộ đông nghịt, đèn màu giăng từ đầu đến cuối, gian hàng thủ công, vải và đồ lưu niệm trải dài trên vỉa hè.

Phố Hàng Đào đã không còn tiếng chày giã màu hay mùi thuốc nhuộm. Nhưng sắc đỏ và hồng vẫn còn đó, trong những tấm vải treo trước cửa, trong ánh đèn vàng đêm cuối tuần, và trong cái tên cũ mà thành phố vẫn giữ. Giữ tên là giữ ký ức, đó là điều phố cổ Hà Nội làm được, giữa rất nhiều thay đổi.