Hang Đầu Gỗ
Cả nhà vừa ra khỏi Động Thiên Cung. Bây giờ chúng ta đi tiếp khoảng ba trăm mét sang phía đông, vẫn trên cùng đảo Đầu Gỗ, đến một hang khác nhưng có vẻ đẹp và câu chuyện hoàn toàn khác.
Đây là Hang Đầu Gỗ.
Điều đầu tiên cả nhà nhận ra khi tiếp cận là cửa hang này khác hẳn Thiên Cung. Cửa mở rộng hơn, ánh sáng tự nhiên đi vào. Và vì ánh sáng vào được, các khối nhũ đá và măng đá gần cửa phủ một lớp rêu xanh mỏng. Vẻ xanh cổ kính ấy là một trong những chi tiết mà Ban Quản lý Di sản Vịnh Hạ Long mô tả khi giới thiệu hang.
Hang có diện tích trên năm nghìn mét vuông, chia làm ba ngăn theo cấu trúc mở từ bên ngoài và thắt dần vào phía trong. Các ngăn được phân tách bởi vách đá và những khối thạch nhũ lớn. Sâu trong hang, Ban Quản lý mô tả có các cột đá sừng sững như một quần thể kiến trúc cổ xưa được thiên nhiên chạm khắc.
Hang này tọa lạc ở độ cao hai mươi mốt mét so với mực nước biển. Và đảo Đầu Gỗ nơi nó nằm có đỉnh cao một trăm tám mươi chín mét, là một trong ba điểm phía tây của tam giác khoanh vùng bảo vệ tuyệt đối của Di sản Thiên nhiên Thế giới Vịnh Hạ Long. Cả nhà đang đứng trong vùng được bảo vệ nghiêm ngặt nhất của toàn bộ di sản.
Về tên gọi, cổng du lịch Quảng Ninh ghi lại rằng hang này từng được mệnh danh là Động các kỳ quan. Tên gọi dân gian đó cho thấy từ lâu người đời đã nhận ra đây là nơi đặc biệt.
Về nguồn gốc tên Đầu Gỗ, có hai lớp giải thích. Một lớp có trong tài liệu Ban Quản lý: khu vực này có các vũng kín gió, ngư dân xưa thường chèo thuyền vào trú bão và sửa thuyền, để lại nhiều mẩu gỗ, nên thành tên Đầu Gỗ. Một lớp khác là truyền thuyết dân gian phổ biến hơn: tên hang gắn với việc chuẩn bị cọc gỗ trước trận Bạch Đằng năm một nghìn hai trăm tám mươi tám của Trần Hưng Đạo. Câu chuyện này lan truyền qua nhiều thế hệ, nhưng đây là truyền thuyết dân gian, chưa có bằng chứng khảo cổ xác nhận sự kiện cụ thể tại hang này.
Hang Đầu Gỗ còn có một điểm kết nối lịch sử hiện đại rất đặc biệt. Năm một nghìn chín trăm năm mươi bảy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến thăm Vịnh Hạ Long và có mặt tại hang này. Trang Ban Quản lý Di sản ghi lại câu Bác nói trên đảo Đầu Gỗ năm đó: cảnh đẹp không thể chỉ một người truyền lại cho nhiều người, mà tất cả phải cùng thưởng thức. Cả nhà hôm nay đang cùng nhau thưởng thức đúng theo tinh thần đó.
Vịnh Hạ Long mà Hang Đầu Gỗ là một phần có diện tích sáu mươi lăm nghìn sáu trăm năm mươi héc ta với hơn một nghìn một trăm ba mươi ba đảo và đảo nhỏ. UNESCO mô tả đây là một trong những ví dụ nổi bật nhất toàn cầu về karst tháp bị biển xâm thực. Khi đứng trong hang và nhìn ra cửa hang mở, cả nhà đang nhìn vào lõi của một hệ địa chất hình thành từ hàng trăm triệu năm trước.
Đứng ở cửa hang nhìn ra, cả nhà thấy ánh sáng từ Vịnh Hạ Long đổ vào, phủ lên lớp rêu xanh trên những khối nhũ đá hàng triệu tuổi. Bên ngoài là mặt vịnh long lanh, hàng trăm đảo đá xếp lớp cho tới tận chân trời. Đây là khoảnh khắc mà Bác Hồ đã nói đến năm một nghìn chín trăm năm mươi bảy: cảnh đẹp này phải được tất cả mọi người cùng thưởng thức.