Phố Hàng Lược
Những ngày cuối tháng Chạp, đứng đầu phố Hàng Lược, cả nhà thấy hồng nhú trước rồi mới nghe sau. Cánh đào hồng phai khẽ rung trên những bó cành cao dựa lưng vào tường. Mùi quất chín thoảng dưới hàng cây. Tiếng người mặc cả nhẹ nhàng, tiếng xe đạp lách qua, tiếng dao bọc giấy báo trên tay người vừa chọn được một cành ưng ý.
Theo Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Hàng Lược thuộc phường Hàng Mã, quận Hoàn Kiếm, là một phố trong khu ba mươi sáu phố phường Hà Nội. Phố không dài, nối Hàng Cót, Hàng Mã, Hàng Đồng, Phùng Hưng, sát khu chợ Đồng Xuân. Khi chợ hoa Tết họp, cả khu phố cổ phía bắc gần như chuyển nhịp theo Hàng Lược.
Tên phố nói thẳng nghề xưa. Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội cho biết Hàng Lược vốn là phố làm và bán lược, gồm lược sừng và lược tre, cho phụ nữ kinh thành chải tóc. Đến đầu thế kỷ hai mươi, nghề làm lược dần phai, mặt hàng buôn bán đa dạng hơn. Nhưng cái tên phố thì giữ nguyên, như một nhãn dán cho lớp ký ức nghề thủ công.
Điều khiến Hàng Lược nổi tiếng hôm nay không còn là nghề lược, mà là chợ hoa Tết.
Báo Nhân Dân và Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội ghi nhận chợ hoa Hàng Lược hình thành từ những năm đầu thế kỷ hai mươi, được coi là chợ hoa Tết lâu đời nhất Hà Nội. Chợ chỉ họp một lần mỗi năm, thường từ khoảng hai mươi mốt, hai mươi hai tháng Chạp đến chiều ba mươi Tết.
Khi chợ họp, hoa tràn từ Hàng Lược sang các phố lân cận. Báo Hànộimới ghi dòng người và hoa kéo qua Hàng Chai, Hàng Rươi, lan sang Hàng Mã và Hàng Đồng, biến cả khu này thành một vườn hoa lộ thiên giữa phố cổ. Hoa bày bán có đào, quất, lay-ơn, thược dược, violet, hải đường, bưởi hồ lô, phật thủ, cùng mai trắng. Báo Nhân Dân cho biết hoa và cây ở đây đến từ các làng hoa truyền thống ven Hà Nội, từ Quảng Bá, Nhật Tân, Nghi Tàm với đào và quất, đến Ngọc Hà và Hữu Tiệp với hoa thảo mộc và cúc.
Đào, quất, mai ở Hàng Lược thường có dáng nhỏ. Nhà phố cổ không rộng, người dân chọn cành thon, gọn, vừa với bàn thờ và phòng khách hẹp. Nhiều người Hà Nội không nói "đi mua hoa" mà nói "đi chơi chợ hoa", đến để ngắm, để nghe, để gặp người quen, để tìm lại một chút ký ức Tết cũ.
Khi đèn vàng bật lên cuối ngày ba mươi, người mua thưa dần, người bán dọn những cành cuối cùng, mặt phố lại trở về Hàng Lược thường nhật. Mỗi năm một lần, một mặt phố hồi sinh thành chợ hoa, đó là cách Hà Nội đón Tết.