Hồ Bản Viết
Có những nơi đẹp không phải vì nổi tiếng, mà vì yên tĩnh theo một cách rất riêng. Hồ Bản Viết ở huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng là một nơi như vậy.
Theo Báo Cao Bằng và Cẩm nang Du lịch Cao Bằng, hồ rộng khoảng năm héc ta và chia thành bốn nhánh. Nghe con số đó thôi, có thể hình dung ngay một mặt nước không phẳng đều mà chạy men theo các khe đồi, uốn vào từng ngõ nhỏ của địa hình, rồi mở ra ở những chỗ bất ngờ. Xung quanh hồ là núi, là rừng cây xanh, và rải rác là các bản nhỏ của người Tày, người Nùng.
Cả nhà mình hãy nghe một chi tiết không nhiều người biết về hồ này. Hồ Bản Viết không phải hồ thiên nhiên. Đây là một công trình con người làm ra. Báo Cao Bằng ghi lại rằng hồ được xây dựng trong hai năm một nghìn chín trăm sáu mươi bảy và một nghìn chín trăm sáu mươi tám, rồi khánh thành vào đầu năm một nghìn chín trăm bảy mươi. Mục đích ban đầu không phải để ngắm cảnh hay chụp ảnh, mà là để tưới tiêu cho đất canh tác nông nghiệp. Hệ thống mương từ hồ kéo dài hơn sáu cây số, dẫn nước về cho các xóm phía Nam xã Phong Châu và sang tới khu vực xã Chí Viễn.
Điều đó có nghĩa là mỗi lần cả nhà nhìn mặt hồ xanh lặng, mình đang nhìn một nguồn nước gắn với sinh kế thực sự của người dân địa phương, không chỉ là một cảnh đẹp để ghé qua.
Mùa đáng đến nhất ở Hồ Bản Viết là cuối thu sang đầu đông. Cổng du lịch Cao Bằng và Cẩm nang Du lịch Cao Bằng đều nhắc đến hình ảnh rừng phong hương quanh hồ chuyển màu vào tháng mười hai. Người địa phương còn gọi loài cây này là cây sau sau. Khi lá đổi màu, từ xanh chuyển sang vàng cam rồi đỏ, cả khu rừng quanh mặt hồ trở thành một dải màu rất lạ, rất dịu. Màu đỏ và vàng của lá, màu xanh của nước, màu xám xanh của núi đá, tất cả ở cùng một chỗ vào cùng một thời điểm.
Đứng ở Hồ Bản Viết, điều cả nhà sẽ thấy trước tiên không phải là một khu du lịch đông người, mà là một không gian sống thực. Có nhà sàn, có tiếng gà, có mặt nước phẳng lặng và những bản làng im ắng. Nếu muốn tìm một chỗ không ồn ào, không đông đúc, mà chỉ yên tĩnh đủ để ngồi ngắm và hít thở, Hồ Bản Viết là một lựa chọn rất Trùng Khánh.
Ít ai nghĩ rằng mặt hồ trông thanh thản như vậy mà chỗ sâu nhất xuống tới năm mươi mét. Dưới lòng nước ấy là bao nhiêu năm tích tụ, bao nhiêu mùa mưa đã chảy về và ở lại.
Trùng Khánh không chỉ có thác Bản Giốc. Hồ Bản Viết là gợi ý cho những ai muốn đi chậm hơn, nhìn sâu hơn vào đời sống bình thường của vùng cao Cao Bằng. Và nếu cả nhà may mắn đến đúng tháng mười hai khi lá sau sau đỏ rực quanh mặt nước xanh lặng, có lẽ sẽ không muốn rời đi vội.