Hồ Khuôn Thần

Có những nơi mà cái đẹp không nằm ở một điểm cụ thể nào, mà nằm ở toàn bộ không gian xung quanh.

Hồ Khuôn Thần là một nơi như vậy.

Hồ thuộc xã Kiên Lao, tỉnh Bắc Ninh. Trước tháng Bảy năm hai nghìn không trăm hai mươi lăm, khu vực này thuộc Lục Ngạn, Bắc Giang. Đợt sắp xếp hành chính đã đổi tên tỉnh, nhưng không đổi được cái không khí yên tĩnh của hồ hay màu xanh của rừng thông bao quanh.

Hồ Khuôn Thần không chỉ là điểm du lịch. Đó là một công trình thủy lợi. Dung tích thiết kế của hồ hơn mười sáu triệu mét khối, xây dựng từ những năm một nghìn chín trăm sáu mươi, nhằm cấp nước tưới cho ba xã Kiên Lao, Kiên Thành và Thanh Hải. Khi cả nhà ngồi thuyền ngắm mặt hồ, ta đang ở trên một công trình gắn với đời sống nông nghiệp của cư dân địa phương suốt hàng chục năm.

Cảnh quan của Khuôn Thần là thứ khó quên. Mặt nước khoảng hai trăm bốn mươi héc ta, bao quanh là khoảng tám trăm héc ta rừng trồng chàm, keo tai tượng và thông. Và trong lòng hồ có năm đảo thông. Người dân địa phương trồng thông trên những đảo nhỏ này từ hơn ba mươi năm trước. Bây giờ thông đã lớn, nhìn từ thuyền chỉ thấy những chùm xanh nhô lên giữa mặt nước yên tĩnh.

Phần đi thuyền máy trên lòng hồ là cách hay nhất để cảm nhận Khuôn Thần. Nhìn từ mặt nước, rừng thông hai bên bờ như tường thành xanh, phản chiếu lên mặt nước phẳng lặng. Xa hơn là những đồi vải, vườn cây ăn quả mà vùng Lục Ngạn nổi tiếng. Mùa mưa, dòng nước từ núi và mặt đập đổ xuống thung lũng ven hồ, xanh mà sống động.

Cả nhà cũng nên biết về con người ở đây. Xã Kiên Lao có bảy mươi tư phẩy sáu phần trăm dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu là San Chí, Nùng và Sán Dìu. Nguồn du lịch tỉnh còn nhắc đến cộng đồng Tày với các làn điệu Then, Sli, Lượn được hát vào đầu năm. Vì vậy, đến Khuôn Thần không chỉ là ngắm một hồ đẹp, mà còn là bước vào không gian văn hóa của cộng đồng miền núi Đông Bắc.

Năm hai nghìn không trăm hai mươi lăm, chính quyền đã phê duyệt quy hoạch khu du lịch sinh thái thể thao Khuôn Thần với quy mô gần tám trăm bảy mươi ba héc ta. Hồ sẽ còn nhiều thay đổi phía trước. Nhưng hôm nay, khi thuyền lướt qua những đảo thông nhỏ giữa mặt hồ phẳng lặng, tiếng gió chạy qua những tán thông nghe như tiếng thì thầm, ta thấy Khuôn Thần vẫn còn đó, vắng lặng và trong lành, như chưa từng muốn đổi thay.