Hồ Phú Ninh
Đứng trên bờ hồ Phú Ninh nhìn ra, cả nhà thấy mặt nước xanh ngọc trải rộng đến tận chân rừng, lác đác những đảo nhỏ phủ cây như những viên ngọc lục bảo giữa lòng hồ. Người ta gọi nơi này là "Hòn ngọc xanh xứ Quảng", đó là cách ngành du lịch diễn tả vẻ đẹp của hồ. Còn giới trẻ hay gọi là "Tuyệt Tình Cốc xứ Quảng", tên này vay mượn từ phim "Anh hùng xạ điêu" của Trung Quốc, không phải tên truyền thống địa phương.
Hồ Phú Ninh là hồ nhân tạo lớn thứ hai Việt Nam, chỉ sau Hồ Dầu Tiếng ở Tây Ninh. Diện tích mặt nước khoảng ba nghìn bốn trăm ba mươi ba héc ta, xấp xỉ ba mươi tư cây số vuông. Xung quanh hồ là rừng phòng hộ hai mươi ba nghìn héc ta. Và trên mặt hồ có khoảng ba mươi đảo lớn nhỏ phủ rừng tự nhiên.
Câu chuyện của hồ gắn với một thời kỳ lịch sử quan trọng. Hồ được khởi công xây dựng năm một nghìn chín trăm bảy mươi bảy, chỉ hai năm sau giải phóng miền Nam. Lúc đó miền Trung Việt Nam đối mặt với hạn hán nặng nề ảnh hưởng nông nghiệp. Hàng chục nghìn nhân công, bộ đội và thanh niên xung phong làm việc liên tục trong chín năm. Đến năm một nghìn chín trăm tám mươi sáu, hồ đưa vào sử dụng, trở thành công trình thủy lợi lớn nhất miền Trung Việt Nam thời đó.
Hồ tưới cho hai mươi ba nghìn héc ta đất nông nghiệp của bốn huyện: Quế Sơn, Thăng Bình, Tam Kỳ và Núi Thành. Đây là biểu tượng của thời kỳ xây dựng đất nước sau chiến tranh, khi con người dùng sức lao động tập thể để chuyển hóa địa hình phục vụ sản xuất.
Hôm nay, bên cạnh chức năng thủy lợi, Phú Ninh đã trở thành khu du lịch sinh thái nổi tiếng nhất của khu vực phía nam Đà Nẵng. Có bốn trải nghiệm chính mà cả nhà nên thử.
Thứ nhất là đi cano khám phá các đảo. Khoảng ba mươi đảo trên hồ, mỗi đảo một đặc điểm riêng: có đảo có bãi đá, có đảo có hang nhỏ, có đảo có miếu thờ, có đảo còn rừng nguyên sinh với động vật hoang dã. Cano đưa cả nhà len lỏi giữa các đảo, cảm giác như đang đi trong một vịnh Hạ Long thu nhỏ giữa lục địa.
Thứ hai là tắm suối khoáng nóng. Đây là điểm đặc biệt riêng của Phú Ninh. Mạch khoáng nóng tự nhiên với nhiệt độ khoảng bảy mươi độ, bơm từ độ sâu hơn hai trăm mét dưới lòng đất. Người Pháp đã phát hiện và khai thác mạch này từ cuối thế kỷ mười chín, gần một trăm năm mươi năm trước. Sau khi hồ xây dựng xong năm một nghìn chín trăm tám mươi sáu, suối khoáng được lồng ghép vào khu du lịch. Ngâm suối khoáng nóng sau chuyến cano dài là cảm giác thư giãn rất đặc biệt.
Thứ ba là đi bộ trong rừng phòng hộ hai mươi ba nghìn héc ta quanh hồ. Rừng nhiệt đới ẩm miền Trung với nhiều loài chim và thực vật, nơi mỗi bước chân đều nghe thấy tiếng lá và tiếng nước xa xa vọng lại từ mặt hồ.
Thứ tư là ăn cá tầm Phú Ninh. Đây là đặc sản nuôi nhân tạo trong hồ. Cá tầm là loài nước lạnh có nguồn gốc từ Nga và Trung Quốc, được đưa vào nuôi tại các hồ thủy lợi miền Trung từ những năm hai nghìn. Cá tầm Phú Ninh được nuôi trong lồng bè trên hồ, thịt chắc và ngọt theo cách riêng của vùng nước này.
Nếu cả nhà có thêm thời gian, lưu trú qua đêm tại Phu Ninh Lake Resort là lựa chọn tuyệt vời. Bungalow nhìn ra mặt hồ, buổi tối BBQ và đốt lửa trại bên nước. Sáng hôm sau có thể thêm một vòng cano nữa, hay chỉ ngồi nhìn mặt hồ đổi màu theo ánh sáng ban mai.
Hồ Phú Ninh nằm cách Đà Nẵng khoảng bảy mươi cây số về phía nam, cách Tam Kỳ khoảng bảy cây số về phía tây. Nơi bàn tay con người biến thung lũng thành hồ, và hồ biến thành thiên đường xanh giữa lòng xứ Quảng.