Hồ Tà Đùng

Nhìn từ trên cao xuống, Hồ Tà Đùng trông giống như ai đó đã bẻ vỡ một tấm gương lớn và thả các mảnh vỡ xuống giữa rừng Tây Nguyên. Mặt nước rộng xen lẫn hàng chục đảo và bán đảo nhấp nhô giữa màu xanh của rừng. Đó là lý do nơi đây được ví như "Vịnh Hạ Long của Tây Nguyên" trong nhiều tài liệu du lịch chính thức. Đây là cách ví von về cảnh quan, không phải danh hiệu được UNESCO phong tặng, nhưng đủ để nói lên vẻ đặc biệt của nơi này.

Hồ Tà Đùng nằm trong không gian Vườn quốc gia Tà Đùng, thuộc xã Tà Đùng, tỉnh Lâm Đồng theo địa giới hiện nay, cách trung tâm thành phố Gia Nghĩa khoảng năm mươi cây số về phía Đông Bắc trên trục Quốc lộ hai mươi tám. Điều quan trọng cần hiểu ngay từ đầu là mặt hồ này gắn với hồ chứa của công trình thủy điện Đồng Nai ba ở thượng nguồn sông Đồng Nai. Khi nước dâng lên tích trữ, nó nhấn chìm một phần địa hình, để lộ những đỉnh đồi, vạt rừng và bờ đất cao hơn mực nước, tạo thành những đảo giữa lòng hồ. Đó là nguồn gốc của vẻ đẹp nơi này, và hiểu đúng về điều đó giúp cả nhà trân trọng cảnh quan một cách thật hơn.

Về số đảo và diện tích hồ, các nguồn chính thức ghi hơi khác nhau. Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học ghi diện tích mặt hồ từ ba nghìn bốn trăm đến năm nghìn bảy trăm héc ta và hơn bốn mươi bảy đảo, bán đảo. Tờ gấp xúc tiến Đắk Nông năm hai nghìn không trăm hai mươi bốn ghi hơn ba nghìn sáu trăm héc ta mặt nước và khoảng bốn mươi đảo, bán đảo. Dù theo nguồn nào thì đây vẫn là một mặt nước rộng với rất nhiều đảo nhỏ, đủ để mỗi lần thuyền lướt qua một đảo, khung cảnh lại thay đổi hoàn toàn.

Du thuyền tham quan lòng hồ là cách phù hợp nhất để cảm nhận không gian Tà Đùng. Ngồi thuyền, cả nhà khám phá các ốc đảo, ghé làng chài và thưởng thức ẩm thực địa phương. Cảnh quan thay đổi theo từng đảo nhỏ mà chỉ đứng từ bờ không nhìn hết được.

Vườn quốc gia Tà Đùng không chỉ là hồ nước. Rừng bao quanh hồ chiếm khoảng tám mươi lăm phần trăm diện tích vùng lõi của vườn. Cục Bảo tồn ghi vườn có hơn một nghìn bốn trăm loài thực vật và năm trăm bảy mươi bốn loài động vật, trong đó có nhiều loài nguy cấp, quý hiếm. Đây là một trong những vùng bảo tồn quan trọng trong lưu vực sông Đồng Nai và vùng chim đặc hữu cao nguyên Đà Lạt. Khi nhìn những dải rừng xanh sẫm từ trên thuyền, cả nhà đang nhìn vào một vùng đa dạng sinh học thực sự, không phải rừng trang trí.

Đỉnh Tà Đùng cao một nghìn chín trăm tám mươi hai mét là điểm cao nhất trong vườn quốc gia. Từ đỉnh nhìn xuống, toàn bộ mặt hồ đảo và rừng già trải ra như một bức tranh không đường chân trời rõ ràng, chỉ là xanh nối tiếp xanh.

Tà Đùng còn nằm trong không gian Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông, được công nhận năm hai nghìn không trăm hai mươi. UNESCO mô tả công viên địa chất này có cảnh quan chịu tác động của hoạt động núi lửa và phong hóa nhiệt đới. Hồ Tà Đùng là điểm nhấn cảnh quan hồ đảo trong công viên địa chất, khác với các điểm hang núi lửa ở khu vực khác.

Quanh hồ là các cộng đồng người M'nông, Mạ và nhiều nhóm dân tộc khác. Tờ gấp du lịch Đắk Nông ghi quanh hồ có buôn làng dân tộc còn lưu giữ phong tục, tập quán và lễ hội dân gian. Tiếng nước vỗ mạn thuyền, mùi khói bếp từ bờ làng chài và tiếng chim rừng xa vọng lại là những thứ không có trong ảnh chụp nhưng sẽ còn đọng lại trong ký ức rất lâu.

Hồ Tà Đùng là kiểu điểm đến mà cả nhà cần sắp xếp một buổi sáng trọn vẹn. Không phải vì có nhiều hoạt động, mà vì chỉ nhìn mặt hồ, đảo và rừng từ thuyền cũng cần thời gian đủ dài để không gian đó ngấm vào cảm xúc của mỗi người. Và khi thuyền quay về bờ, bóng những hòn đảo nhỏ vẫn in trên mặt nước như chúng đã đứng đó hàng triệu năm trước, lặng lẽ và không cần ai biết tên.