Hồ thủy điện Tuyên Quang
Có những nơi mà vẻ đẹp hiện tại và câu chuyện kỹ thuật đằng sau nó cùng tồn tại rất hài hòa. Hồ thủy điện Tuyên Quang là một nơi như vậy.
Cả nhà đang ở vùng lòng hồ sinh thái Na Hang, không gian mà nhiều tài liệu du lịch địa phương ví là Hạ Long cạn giữa đại ngàn. Đây là hình ảnh so sánh về cảm giác đi giữa non nước núi đá vôi, không phải tên di sản chính thức. Nhưng cảm giác đó thật.
Hồ hình thành từ khi Nhà máy thủy điện Tuyên Quang tích nước sau khi hoàn thành. Cổng thông tin huyện Na Hang cho biết công trình được khởi công tháng Mười Hai năm hai nghìn không trăm lẻ hai, khánh thành năm hai nghìn không trăm lẻ bảy, thiết kế ba tổ máy với công suất ba trăm bốn mươi mê ga oát. Theo EVN, nhà máy hòa lưới điện quốc gia năm hai nghìn không trăm lẻ tám và trong mười lăm năm đã sản xuất trên mười tám tỷ kilôoát giờ. Đó là một công trình lớn đang phục vụ hệ thống điện quốc gia mỗi ngày.
Khi nước hồ dâng lên, vùng thung lũng sông Gâm biến đổi hoàn toàn. Các đỉnh núi đá vôi từng đứng trên đất khô giờ nhô lên giữa mặt nước. Rừng nguyên sinh vẫn còn đó ven hồ. Và hơn tám nghìn hecta mặt nước trải rộng qua Na Hang, sang Lâm Bình, chạy đến giáp Hà Giang và Bắc Kạn. Cổng thông tin tỉnh Tuyên Quang ghi vùng hồ còn tạo nên mạng lưới đường thủy kết nối với khu danh thắng Ba Bể.
Tháng Mười năm hai nghìn không trăm hai mươi lăm, tuyến đường thủy nội địa trên sông Năng đi vào hồ dài hai mươi sáu cây số chính thức được mở, theo quyết định của Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang. Vùng hồ này ngày càng kết nối thuận tiện hơn với thế giới bên ngoài.
Trên hành trình thuyền, điểm đầu tiên nhiều tuyến ghé qua là đền Pắc Tạ. Cổng thông tin huyện Na Hang giải thích Pắc Tạ có nghĩa là cửa sông, nơi sông Gâm và sông Năng hợp lưu. Ngôi đền gắn với câu chuyện về người hôn thê của tướng quân Trần Nhật Duật. Đây là một lớp văn hóa tín ngưỡng địa phương sống động, đã tồn tại qua nhiều thế hệ người Tày nơi này.
Khi thuyền tiếp tục vào vùng Thượng Lâm, cả nhà sẽ thấy cảnh quan thay đổi rõ rệt. Các cụm núi đá vôi dày đặc hơn. Nguồn du lịch địa phương gọi đây là vùng chín mươi chín ngọn núi. Tên Cọc Vài Phạ của cột đá nổi bật giữa vùng núi này được nguồn huyện Na Hang giải thích là cọc buộc trâu trời trong tiếng Tày. Truyền thuyết dân gian gắn với địa danh này giúp cả nhà hiểu vì sao người Tày đặt tên như vậy cho những dáng núi đặc biệt.
Nếu tuyến hôm nay dừng ở thác Khuổi Nhi hay thác Pác Ban, thác Khuổi Súng, cả nhà được trải nghiệm thêm một lớp khác của hồ Na Hang. Không chỉ mặt nước và núi, mà còn có nước chảy từ rừng xuống đá, rồi xuống hồ. Đó là vòng tuần hoàn tự nhiên đang diễn ra ngay trước mắt.
Hành trình thuyền vãn cảnh toàn tuyến kéo dài khoảng bảy mươi cây số và mất tới sáu giờ đồng hồ. Sáu giờ trôi giữa núi đá, mặt nước, và tiếng rừng, đủ để cả nhà hiểu vì sao người ta nói nơi này có thể làm lòng người lắng xuống hoàn toàn.
Khi chiều xuống và thuyền quay về bến, ánh sáng cuối ngày đổ vàng lên các vách đá vôi, mặt hồ chuyển sang màu thẫm sâu. Những ngọn núi nhô lên im lặng như từ ngàn xưa. Chỉ là thủy điện mới làm chúng đứng giữa nước, còn bản thân chúng, cả nhà ơi, đã ở đây từ rất lâu trước khi con người đặt tên cho bất cứ điều gì.