Hồ Khuổi Lái
Cách thành phố Cao Bằng chỉ hơn mười cây số về phía Tây Nam, có một hồ mà nhiều người lái xe qua mà không biết tên.
Hồ Khuổi Lái nằm ở khu vực xã Bạch Đằng, huyện Hòa An theo mô tả của Báo Cao Bằng năm hai nghìn hai mươi. Đây là hồ nhân tạo được xây dựng từ năm một nghìn chín trăm tám mươi bảy, rộng hơn hai mươi ha. Nhưng điều thú vị là cái hồ này không chạy thẳng một dải dài. Theo Báo Cao Bằng, hồ có hình như chữ chi trong tiếng Hán, nghĩa là chạy ngoằn ngoèo, men theo từng khe đồi, uốn vào và mở ra ở các góc bất ngờ. Vì vậy nhìn từ một điểm bất kỳ, cả nhà chỉ thấy một phần của hồ. Muốn thấy toàn cảnh phải đi vòng quanh.
Mặt nước hồ được Báo Cao Bằng mô tả là xanh và phẳng lặng quanh năm. Xung quanh là rừng cây tái sinh. Trong lòng hồ có nhiều đồi nhỏ nhô lên mặt nước, tạo ra cảnh quan không phẳng một màu mà có chiều sâu.
Hồ Khuổi Lái, giống như Hồ Bản Viết ở Trùng Khánh, không được xây dựng vì mục đích du lịch. Mục đích ban đầu là thủy lợi. Theo Báo Cao Bằng, dung tích hồ là hai triệu chín trăm ba lăm nghìn mét khối, phục vụ tưới tiêu cho hơn bốn trăm bốn mươi ha ruộng của các xã trong khu vực. Người dân quanh hồ cũng nuôi cá, làm lồng bè và chăn thả vịt trên mặt hồ, gắn sinh kế trực tiếp với nguồn nước này.
Rừng cây quanh hồ có cây sau sau, loài cây tạo điểm nhấn cảnh quan theo mùa. Báo Cao Bằng mô tả mùa thu lá cây sau sau chuyển đỏ, mùa đông thân cây bạc phếch, mùa hè xanh non. Nếu cả nhà đến vào mùa thu, lá đỏ soi bóng xuống mặt hồ xanh. Đó là cảnh mà không cần chỉnh màu.
Cổng thông tin du lịch Cao Bằng giới thiệu Hồ Khuổi Lái như một trong những điểm thích hợp với hoạt động SUP, tức là chèo ván đứng trên mặt nước. Hình thế hồ ngoằn ngoèo, rừng cây im lặng hai bên, tiếng mái chèo khua nhẹ trên mặt nước phẳng lặng. Đó là thứ cảm giác mà rất ít hồ gần thành phố nào còn giữ được.
Hồ Khuổi Lái chưa ồn ào, chưa đông đúc. Người dân vẫn nuôi cá, thả vịt, sống gắn với mặt nước này như nhiều chục năm qua. Đó là lý do hồ còn yên tĩnh đến vậy. Và giữa cái yên tĩnh ấy, cả nhà sẽ thấy rõ hơn tiếng gió qua rừng sau sau, tiếng nước vỗ nhẹ vào mạn thuyền, và màu xanh của núi Cao Bằng in xuống lòng hồ.