Hoàng hậu Dương Vân Nga
Trong cung điện ở Hoa Lư hơn một nghìn năm trước, có một tấm áo thêu rồng vàng, nặng trĩu, xếp trang trọng trên giá. Đó là áo long bào, tấm áo chỉ dành riêng cho bậc vua. Và hôm nay, cả nhà sẽ nghe chuyện về người phụ nữ đã tự tay nâng tấm áo ấy lên, khoác lên vai một vị tướng, để cùng nhau giữ lấy đất nước.
Người phụ nữ ấy tên là Dương Vân Nga.
Bà sống cách chúng ta hơn một nghìn năm, ở vùng đất Hoa Lư, Ninh Bình ngày nay. Bà là hoàng hậu, là vợ của vua Đinh Tiên Hoàng, vị hoàng đế đã lập nên nước Đại Cồ Việt. Cả nhà cứ tưởng tượng kinh đô khi ấy nằm gọn giữa những dãy núi đá vôi, sông uốn quanh như dải lụa, và trong cung là một bà hoàng hậu đang chăm một cậu con trai còn rất nhỏ.
Rồi một biến cố lớn đến với gia đình bà. Vua cha mất. Cậu con trai tên là Đinh Toàn được triều thần tôn lên làm vua, nhưng năm ấy cậu mới sáu tuổi. Sáu tuổi, chỉ bằng các em nhỏ chuẩn bị vào lớp một. Một cậu bé sáu tuổi thì làm sao gánh nổi việc của cả một nước?
Vậy là Dương Vân Nga, người mẹ, được tôn làm Hoàng Thái Hậu, đứng ra trông coi việc nước thay con. Đó là năm chín trăm bảy mươi chín.
Nhưng giữ một đất nước không hề dễ, cả nhà ạ. Ở phương Bắc, nhà Tống đang chuẩn bị kéo quân sang. Tin dữ dồn dập. Vua thì còn nhỏ. Lòng người thì lo. Đây là lúc cần một người thật vững vàng, thật giỏi cầm quân, đứng ra lo việc giữ nước.
Trong triều khi ấy có một vị tướng tài, tên là Lê Hoàn. Ông là người được quân sĩ tin cậy, được lòng dân quy phục. Mọi người đều hiểu rằng, để chống lại đội quân lớn đang tới, đất nước cần một người như ông dẫn dắt.
Và đây là khoảnh khắc cả nhà sẽ nhớ mãi.
Giữa triều đình đang lo lắng, bà cho mang tấm áo long bào ra. Tấm áo nặng trĩu hai tay. Và trước mặt bao người, bà nâng nó lên, khoác lên vai tướng Lê Hoàn, tôn ông lên làm vua để cầm quân giữ nước. Đó là một người mẹ đã chọn người tài để lo cho dân, cho con, cho non sông, đặt việc nước lên trên hết.
Nhờ có người cầm quân vững vàng, cả nước đã đoàn kết lại. Mọi người cùng nhau lo việc giữ nước, và đất nước đã được bảo vệ qua cơn sóng gió. Vị tướng năm xưa trở thành vua Lê Đại Hành. Và người mẹ năm xưa, bồng con trong tay giữa lúc giặc cận kề, đã giữ được cho con một đất nước.
Để ghi nhớ công lao ấy, năm chín trăm tám mươi hai, vua Lê Đại Hành phong bà làm Đại Thắng Minh Hoàng Hậu. Đại Thắng Minh, nghĩa là chiến thắng lớn, sáng ngời. Người xưa lấy chính tên một chiến công đặt lên người bà, như một lời cảm ơn dành cho người phụ nữ bản lĩnh.
Sử nước ta còn gọi bà bằng một cái tên rất đặc biệt, đó là hoàng hậu hai triều. Vì bà từng là hoàng hậu của hai vị vua đầu tiên thời tự chủ. Trong suốt chiều dài lịch sử Việt Nam, hiếm có người phụ nữ nào có một cuộc đời lạ thường như thế.
Người đời sau nhớ về bà không phải vì ngôi cao, cũng không phải vì áo đẹp, mà vì một tấm lòng. Giữa lúc khó khăn nhất, khi con còn thơ và giặc đang gần, bà đã chọn điều tốt nhất cho đất nước. Người đời sau nhớ về bà như một người mẹ can đảm, mong con mình lớn lên trong một đất nước bình yên.
Ngày nay, ở vùng Hoa Lư, Ninh Bình, người dân vẫn thờ phụng bà trong những ngôi đền cổ, khói hương ấm áp quanh năm. Nếu một ngày cả nhà về thăm, ghé vào một ngôi đền ấy, hãy đứng lặng một chút trước nơi thờ bà. Và hãy nhớ tới hình ảnh một bà hoàng hậu năm xưa, hai tay nâng tấm áo long bào, đặt việc nước lên vai người tài, để cho con cháu mai sau được sống yên lành.