Hoàng tử Ếch
Trên cỗ xe hoàng gia có một người xà ích tên là Henry, khoác trên người một tấm áo choàng dày, che kín một điều lạ lùng bên trong. Quanh lồng ngực ông, có ba vòng đai sắt quấn chặt, im lìm suốt bao tháng ngày, chẳng phải để giữ ấm, cũng chẳng phải vật trang sức. Ba vòng đai ấy được quấn vào đúng cái ngày trái tim ông đau đớn đến mức tưởng chừng sắp vỡ tan. Phải đợi đến một buổi sáng rất khác, những vòng đai ấy mới lần lượt bung ra, từng chiếc một, ngay trên con đường cái quan. Muốn hiểu vì sao, cả nhà phải nghe từ đầu câu chuyện, từ một quả bóng vàng nhỏ, rơi tõm xuống đáy một giếng nước sâu giữa rừng.
Hai anh em học giả người Đức mang họ Grimm từng đi khắp các vùng quê, ghi lại biết bao câu chuyện bà con kể cho nhau nghe quanh bếp lửa, rồi chọn đúng chuyện này đặt lên trang đầu tiên của cả một pho sách truyện cổ. Chuyện kể rằng có một ông vua sinh được nhiều nàng công chúa, ai cũng xinh đẹp, nhưng công chúa út đẹp đến nỗi ngay cả vầng mặt trời, vốn đã ngắm biết bao điều kỳ lạ trên đời, mỗi lần chiếu xuống gương mặt nàng cũng phải sững lại một thoáng. Gần lâu đài có một khu rừng già rậm rạp, giữa rừng có một cái giếng nước sâu và mát rượi. Những ngày oi bức, công chúa hay ra ngồi bên bờ giếng, tay tung hứng một quả bóng vàng nhỏ, món đồ chơi nàng quý nhất.
Một hôm, quả bóng vàng bay lệch tay, rơi thẳng xuống miệng giếng rồi mất hút. Công chúa cúi nhìn xuống làn nước sâu thăm thẳm, chẳng thấy đáy đâu, chỉ nghe tiếng nước ì oạp vọng lên, cô bật khóc nức nở. Đang lúc ấy, một giọng nói cất lên từ dưới nước, hỏi vì sao cô khóc. Công chúa nhìn xuống, thấy một chú ếch nhô đầu lên khỏi mặt nước, đôi mắt to tròn nhìn nàng chăm chú. Nghe cô kể chuyện quả bóng, chú ếch bảo có thể lặn xuống lấy lên giúp, nhưng đổi lại, cô phải nhận chú làm bạn, cho chú ngồi cùng bàn, ăn chung đĩa vàng, uống chung cốc và ngủ chung giường với cô mỗi đêm. Công chúa mừng quá, gật đầu ưng thuận ngay, trong bụng nghĩ thầm một chú ếch bé nhỏ thì làm sao rời khỏi ao mà tìm đến tận cung điện được, nên hứa cho có, chẳng mấy bận tâm.
Chú ếch lặn một hơi xuống đáy giếng sâu, một lúc sau ngoi lên, miệng ngậm quả bóng vàng, thả xuống bờ cỏ trước mặt công chúa. Công chúa vừa nhìn thấy quả bóng đã mừng rỡ nhặt lên, rồi cắm cổ chạy thẳng về cung điện, chẳng buồn ngoái lại lấy một lần. Chú ếch gọi với theo, xin nàng nhớ lời hứa, nhưng tiếng gọi ấy chỉ vọng lại giữa rừng vắng, còn công chúa đã khuất sau những rặng cây từ lâu.
Tối hôm sau, khi công chúa đang ngồi ăn cùng vua cha và triều thần, có tiếng gì đó bò lên cầu thang đá, chậm rãi, ướt át, để lại một vệt nước loang dài phía sau. Rồi một tiếng gõ vang lên ngoài cửa lớn. Có giọng nói nhỏ vọng vào, xin công chúa út mở cửa. Công chúa hé cửa nhìn ra, thấy chú ếch dưới giếng đang ngồi chờ. Nàng hoảng hồn đóng sầm cửa lại. Cạch. Mặt tái mét, nàng quay vào bàn ăn, hai tay còn run run trên thành ghế. Vua cha thấy con gái biến sắc liền gạn hỏi, công chúa đành kể lại chuyện quả bóng vàng và lời hứa năm xưa. Nghe xong, vua cha nghiêm giọng bảo con đã hứa thì phải giữ, không được phụ người đã giúp mình lúc hoạn nạn. Công chúa đành mở cửa, chú ếch nhảy lóc cóc vào phòng, để lại từng vệt nước nhỏ trên nền đá lạnh, rồi xin được ngồi lên ghế cạnh nàng, ngay bên bàn ăn.
Chú ếch ngồi yên trên ghế một lúc, rồi cất giọng xin công chúa đẩy chiếc đĩa vàng nhỏ của nàng lại gần, để hai người cùng ăn chung. Công chúa nhăn mặt, chỉ muốn gạt phắt đi, nhưng ánh mắt nghiêm nghị của vua cha khiến nàng đành làm theo. Chú ếch ăn ngon lành. Tiếng nhai chóp chép vang lên giữa gian phòng vốn chỉ quen với tiếng dao nĩa khẽ khàng. Công chúa chỉ và vài miếng cho có, cổ họng cứ nghèn nghẹn, mắt không rời khỏi tấm khăn trải bàn. Ăn xong, chú ếch xin thêm được uống chung cốc nước với nàng. Công chúa lại phải nhích chiếc cốc nhỏ về phía chú, lòng đầy ấm ức nhưng không dám cãi lời cha.
Bữa ăn kết thúc, chú ếch vươn vai nói mình đã no bụng, giờ chỉ muốn được đưa lên phòng ngủ, đặt vào chiếc giường lụa êm ái của công chúa để cùng nghỉ. Nghe vậy, công chúa bật khóc. Nàng van vua cha đừng bắt mình làm chuyện ấy, nước mắt rơi cả xuống vạt áo. Nhưng vua cha vẫn một mực nghiêm khắc, bảo rằng người đã giúp mình lúc khốn khó thì sau này không được khinh rẻ, chối bỏ. Công chúa nghẹn ngào bế chú ếch lên gác, bậc thang nào cũng như nặng thêm dưới chân nàng. Nàng cứ dùng dằng, đặt chú vào một góc phòng thật xa giường mình, rồi mới chịu nằm xuống, kéo chăn lên tận cằm. Căn phòng tối om, chỉ còn tiếng thở của nàng. Một lúc sau, có tiếng lạo xạo bò lại gần trên sàn gỗ. Chú ếch nhắc nàng nhớ những gì mình đã hứa, giọng vẫn nhỏ nhẹ nhưng kiên quyết không rời đi.
Đến lúc này, bao nhiêu ấm ức dồn nén bấy lâu bỗng trào lên. Công chúa không kìm được nữa, đưa tay nhấc chú ếch lên. Nàng nín thở. Nàng chỉ muốn cho xong chuyện thật nhanh, nhưng chính vào lúc bàn tay ấy đưa chú ếch về phía bức tường, nàng cũng đang làm nốt điều mình đã trót hứa năm xưa, dẫu trong dạ chẳng hề muốn chút nào. Ngay khoảnh khắc ấy, một luồng sáng chói lòa bùng lên khắp căn phòng, ấm như có một ngọn lửa nhỏ vừa bén. Rồi tất cả lặng đi.
Khi ánh sáng vừa tắt, trước mặt công chúa không còn chú ếch nào nữa, mà là một chàng hoàng tử khôi ngô, đôi mắt hiền hậu và ấm áp. Chàng kể rằng mình vốn là con một vị vua ở phương xa, chẳng may bị một mụ phù thủy độc ác nguyền hóa thành ếch, giam mình dưới đáy giếng sâu trong rừng, và chỉ có công chúa mới đủ sức giải được lời nguyền ấy cho chàng. Vua cha nghe chuyện, vui mừng khôn xiết, nhận chàng làm con rể, còn công chúa nhìn hoàng tử, trong lòng cũng dần thấy cảm mến người bạn kỳ lạ đã đồng hành cùng mình mấy đêm qua.
Sáng hôm sau, khi ánh mặt trời vừa lên, một cỗ xe tám con ngựa trắng, lông bờm cài đầy lông đà điểu và dây cương nạm vàng, đến trước cổng lâu đài để đón hoàng tử về vương quốc của mình. Đứng phía sau xe là người xà ích trung thành tên Henry. Trong những ngày hoàng tử còn mang lốt ếch, Henry đau buồn đến mức phải nhờ người quấn ba vòng đai sắt quanh lồng ngực mình, giữ cho trái tim khỏi vỡ tan vì thương xót chủ nhân. Giờ đây, thấy hoàng tử được giải thoát, Henry mừng rỡ đỡ cả hai người lên xe, rồi tự mình leo lên ghế đánh xe, giục đàn ngựa lên đường.
Xe lăn bánh được một đoạn đường, hoàng tử bỗng nghe một tiếng động lớn phát ra phía sau. Chàng giật mình, tưởng đâu một thanh gỗ trong xe vừa gãy, vội gọi lớn hỏi Henry có phải xe đang vỡ không. Henry đáp không phải xe đâu, mà là vòng đai sắt thứ nhất quanh ngực mình vừa bung ra, vì mừng vui khi thấy chủ nhân thoát khỏi lốt ếch. Xe đi thêm một đoạn, lại một tiếng động vang lên, lần này là vòng đai thứ hai. Chưa hết chặng đường, tiếng động ấy vang lên lần thứ ba, và vòng đai cuối cùng cũng bật tung, đúng lúc xe vừa về tới cổng vương quốc. Ba tiếng động. Ba vòng đai. Cả nhà nghe thấy đó, mỗi tiếng động ấy là một vòng đai rời khỏi lồng ngực người xà ích trung thành, để trái tim ông, sau bao năm bó chặt trong đau buồn, giờ đây đập tự do và nhẹ nhõm, đều đặn theo vòng bánh xe lăn trên con đường về nhà.