Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Tiền Hải

Nằm giữa hai cửa sông lớn, nơi dòng sông Hồng vừa chia nhánh rồi đổ ra Biển Đông, có một vùng đất không phải rừng núi, không phải bãi cát trắng. Đây là đất bồi, đất ngập mặn, đất của thủy triều lên xuống và phù sa đắp dần từng năm. Người ta gọi đó là Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Tiền Hải.

Khu bảo tồn nằm ở vùng ngoài đê số năm, đê số sáu của huyện Tiền Hải cũ, phía bắc giáp cửa Trà Lý, phía nam giáp cửa Ba Lạt, phía đông giáp Biển Đông. Sau khi tỉnh Thái Bình và tỉnh Hưng Yên hợp nhất theo Nghị quyết hai trăm linh hai của Quốc hội năm hai nghìn không trăm hai mươi lăm, khu bảo tồn nằm trong địa giới tỉnh Hưng Yên.

Tổng diện tích khu bảo tồn là mười hai nghìn năm trăm héc ta, gồm hàng nghìn héc ta rừng ngập mặn xen lẫn bãi bồi và đất ngập nước trải dài. Năm hai nghìn không trăm hai mươi tư, ranh giới được xác lập lại rõ ràng bằng ba mươi ba điểm tọa độ, giữ nguyên tổng diện tích đó.

Bên trong ranh giới ấy là ba vùng khác nhau. Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt rộng hai nghìn bảy trăm hai mươi sáu héc ta, là trái tim của khu bảo tồn, nơi sinh cảnh được giữ gần như nguyên vẹn. Phân khu phục hồi sinh thái rộng chín nghìn bảy trăm bảy mươi tư héc ta là vùng đang hồi sinh. Vùng đệm rộng ba nghìn bốn trăm bốn mươi sáu phẩy năm héc ta bao quanh bên ngoài.

Vùng đất này là vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng do UNESCO công nhận, cùng với Vườn quốc gia Xuân Thủy ở tỉnh Nam Định. Khu dự trữ sinh quyển đó ôm trọn nhiều hệ sinh thái: cửa sông, đất ngập mặn, bãi bùn, bãi biển và cỏ biển. Tiền Hải là một mảnh ghép không thể thiếu trong bức tranh ấy.

Điều làm nơi này thực sự đặc biệt là tiếng chim. Khảo sát của Viện Môi trường và Phát triển ghi nhận hơn một trăm năm mươi loài chim nước sinh sống và trú đông ở đây. Trong số đó có những loài nằm trong Sách đỏ Việt Nam: bồ nông chân xám, cò thìa, mòng bể mỏ đen. Vào mùa di cư, bầu trời trên những bãi bùn này trở thành đường bay của hàng vạn cánh chim từ phương Bắc xa xôi.

Cả nhà hãy thử hình dung: một bãi bồi trông trống trải đôi khi là nơi hàng nghìn sinh vật nhỏ bé đang sống ngầm dưới lớp bùn. Một tán rừng ngập mặn trông tĩnh lặng là mái nhà của nhiều thế hệ chim. Và toàn bộ mười hai nghìn năm trăm héc ta đất ấy đang làm một việc thầm lặng nhưng vô cùng lớn: giữ cho dải bờ biển phía Bắc Việt Nam có sức sống.

---