Khu bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng

Trong vùng Đông Bắc Gia Lai, không xa Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, có một khu rừng ít được biết đến hơn nhưng không kém phần quý giá. Đó là Khu bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng.

Khu bảo tồn nằm trọn trong xã Sơn Lang, huyện Kbang, với diện tích hơn mười lăm nghìn năm trăm hai mươi sáu héc-ta. Theo số liệu Ban quản lý công bố, độ che phủ rừng ở đây đạt trên chín mươi tám phần trăm, trong đó hơn sáu mươi phần trăm là rừng giàu và rừng nguyên sinh. Nếu cả nhà muốn tìm một mảng rừng tự nhiên gần như nguyên vẹn ở Tây Nguyên, Kon Chư Răng là một trong những nơi hiếm hoi còn giữ được điều đó.

Một danh hiệu quan trọng cần biết: Kon Chư Răng là vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển cao nguyên Kon Hà Nừng được UNESCO công nhận năm hai nghìn không trăm hai mươi mốt. Vùng lõi nghĩa là phần được bảo vệ nghiêm ngặt nhất, ít tác động nhất từ bên ngoài.

Về đa dạng sinh học, Ban quản lý ghi nhận một nghìn sáu trăm lẻ hai loài động thực vật và sáu mươi sáu loài vi nấm. Trong hệ thú có các loài quý hiếm như mang lớn, vượn má hung và voọc chà vá chân xám. Chúng sống trong rừng sâu, ít khi để lộ mình, và đó chính là dấu hiệu cho thấy khu rừng vẫn đủ yên tĩnh để che chở chúng.

Kon Chư Răng nằm ở đầu nguồn sông Kôn, với hệ thống suối như suối Đá và suối Đắc Phan chảy len lỏi qua những tán rừng già. Nước từ đây chảy về hạ du, nuôi dưỡng vùng đất rộng lớn ở phía dưới. Khu rừng này không chỉ là nơi chim thú trú ngụ, mà còn là mái nguồn của cả một vùng sông nước bên dưới.

Điểm cảnh quan thu hút khách nhất của Kon Chư Răng hiện nay là thác K50, còn gọi là thác Hang Én. Các nguồn địa phương mô tả thác cao gần năm mươi mét, hoặc khoảng năm mươi đến năm mươi tư mét tùy nguồn. Con số chính xác không quan trọng bằng cảm giác khi đứng dưới đó: một dải nước trắng đổ từ vách đá xuống, tiếng thác vang trong không gian rừng già, hơi nước làm mát cả bầu không khí xung quanh.

Tên Hang Én, theo UBND xã Sơn Lang giải thích, xuất phát từ hang sau thác, nơi có đàn én cư trú và bay lượn. Mỗi buổi chiều, từng vệt én đen vẽ vòng cung giữa màn nước trắng và vách đá xanh rêu.

UBND xã Sơn Lang cho biết mùa từ tháng ba đến tháng sáu là thời điểm thuận lợi nhất để vào rừng, khi trời còn khô ráo và đường mòn dễ đi.

Cả nhà hãy tưởng tượng: đứng dưới chân thác K50 vào một buổi sáng tháng tư, hơi nước lạnh chạm vào mặt, tiếng thác vang vọng giữa tán rừng già hàng trăm năm tuổi, và trên cao kia, những cánh én vẽ đường cong trong không trung. Đó là khoảnh khắc mà không một bức ảnh nào chụp lại được đầy đủ.