Khu Di Tích Núi Voi
Có những nơi mà lịch sử xếp tầng chồng tầng như địa tầng đất đá. Núi Voi ở An Lão, Hải Phòng là một trong những nơi như thế.
Núi Voi là dải núi đá vôi karst, hình dáng như một con voi nằm khi nhìn từ xa. Đây là lý do dân gian đặt tên như vậy. Khu di tích trải trên vùng đất cách trung tâm Hải Phòng cũ khoảng hai mươi cây số về phía tây nam, được Bộ Văn hóa xếp hạng Di tích Lịch sử và Danh thắng cấp Quốc gia từ ngày hai mươi tám tháng tư năm một nghìn chín trăm sáu mươi hai, một trong những di tích được công nhận đầu tiên của Việt Nam.
Cả nhà hãy tưởng tượng bốn lớp thời gian chồng lên nhau tại hòn núi này.
Lớp thứ nhất là cách đây hơn hai nghìn năm trăm năm. Năm một nghìn chín trăm ba mươi, các nhà khảo cổ Pháp đã tìm thấy tại đây dấu vết của con người tiền sử: công cụ đá, đồ gốm thô, tàn tro bếp lửa và mộ táng. Niên đại trên hai nghìn năm trăm năm. Đây là giai đoạn chuyển tiếp giữa văn hóa Đông Sơn, nổi tiếng với trống đồng, và văn hóa Hạ Long, nền văn hóa biển đảo cổ vùng vịnh Bắc Bộ. Núi Voi được gọi là cái nôi của người tiền sử và sơ sử Hải Phòng.
Lớp thứ hai là thế kỷ thứ nhất sau Công nguyên. Theo truyền thuyết địa phương, Nữ tướng Lê Chân, người khai phá vùng đất An Biên Trang tiền thân của Hải Phòng, đã đóng quân tại Núi Voi khi tổ chức kháng chiến chống quân Đông Hán. Đây là truyền thuyết phổ biến trong các tài liệu địa phương. Sau này dân dựng đền thờ Lê Chân trên núi để tưởng niệm. Vì vậy, quần thể di tích Lê Chân tại Hải Phòng gồm ba điểm: Đền Nghè ở nội đô là đền chính, Tượng đài Lê Chân tại Quảng trường Lê Chân, và Đền Núi Voi là nơi tưởng niệm căn cứ kháng chiến.
Lớp thứ ba là từ thế kỷ mười một đến thế kỷ mười bốn. Theo các tài liệu địa phương, vua Lý Nhân Tông đã sai xây chùa Long Hoa tại Núi Voi vào năm một nghìn không trăm chín mươi chín. Chùa sau đó được trùng tu thời Trần. Ngôi chùa này là dấu ấn Phật giáo Lý-Trần tại vùng An Lão. Có thể gọi là chùa Long Hoa hoặc chùa Long Tiên, cả hai cách gọi đều đang dùng.
Lớp thứ tư là thế kỷ hai mươi. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Núi Voi trở thành vị trí phòng không quan trọng, bảo vệ cửa ngõ tây nam Hải Phòng. Dấu tích công sự và hầm trú ẩn thời kháng chiến vẫn còn.
Trong Núi Voi có hệ thống hang động karst: Động Long Tiên là hang lớn có thạch nhũ gắn với chùa Long Tiên; Động Bắc Đẩu kín đáo hơn; Động Hang Voi có hình dáng đặc trưng; và Hang Cá Chép với cấu trúc đá tự nhiên hình cá. Mỗi hang là một không gian tối tăm và lạnh lẽo, nơi những khối thạch nhũ đã nhỏ giọt và lớn dần suốt hàng nghìn năm.
Núi Voi là một dải núi nhỏ, nhưng chứa bốn lớp lịch sử của Việt Nam. Tiền sử, kháng chiến Lê Chân, Phật giáo Lý-Trần, và kháng chiến chống Pháp. Đứng trên sườn núi đá vôi nhìn ra đồng bằng Hải Phòng, cả nhà có thể cảm nhận tất cả những lớp thời gian ấy đang nằm yên bên dưới lòng đất và trong từng vách đá quanh mình.