Cồn Hô
Có những nơi mà cả nhà phải đi qua nước mới đến được, và chính cái khoảnh khắc bước lên đò, nhìn bờ đất liền lùi lại, là lúc chuyến đi thực sự bắt đầu.
Cồn Hô nằm giữa sông Cổ Chiên, trước đây thuộc xã Đức Mỹ, huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh. Sau khi các tỉnh sáp nhập, các nguồn ghi cồn hiện thuộc xã Nhị Long, tỉnh Vĩnh Long. Để đến cồn, cả nhà cần đi đò hoặc thuyền, thời gian qua sông khoảng từ năm đến mười phút tùy bến và mực nước.
Cồn rộng khoảng hai mươi lăm héc-ta, hình dáng khi nhìn từ trên cao được nhiều người nói là giống con cá hô. Tên gọi Cồn Hô theo câu chuyện truyền miệng của người dân thì gắn với cá hô: ngày xưa vùng này có nhiều cá hô, có con cá lớn trôi dạt vào bờ và được người dân chôn cất, từ đó cồn được gọi là Cồn Cá Hô rồi nói gọn thành Cồn Hô. Đây là câu chuyện dân gian, nên cả nhà nghe như ký ức cộng đồng chứ không phải tư liệu lịch sử kiểm chứng.
Điều đặc biệt của Cồn Hô không phải là công trình lớn hay khu vui chơi. Khoảng từ hai mươi mốt đến hai mươi ba hộ dân sinh sống trên cồn và phần lớn trong số đó tự tạo ra sản phẩm du lịch từ chính đời sống của mình. Mỗi nhà có một thứ riêng: nhà Hai Nguyên kể chuyện đất và người Cồn Hô rồi mời trà hoa đậu biếc; nhà Ba Kiệt nướng trứng gà bọc đất sét bằng rơm; nhà Tư Khen giữ bếp xưa và nấu chè bưởi; nhà Tư Lập có lò rượu; nhà Ba Khải làm mứt bưởi; nhà Vũ Minh có vườn dừa, bưởi và xuồng vườn; nhà Hai Trãi ngâm chân thảo dược bằng sả, gừng, lá lốt, vỏ bưởi từ trong vườn.
Mô hình này được Hiệp hội Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long công nhận là Điểm du lịch Sinh thái dựa vào Cộng đồng trong danh sách năm mươi sáu điểm du lịch tiêu biểu của vùng, cập nhật đến tháng sáu năm hai nghìn không trăm hai mươi tư.
Các lối đi trên cồn được lát thảm xơ dừa giúp không trơn trượt mùa nước nổi. Khi mục đi, thảm này trở thành phân bón tự nhiên cho vườn, cách làm du lịch xanh theo nghĩa rất thực tế của nó.
Khi hoàng hôn xuống, Cồn Hô khoác lên mình thứ ánh sáng mà ít nơi nào còn giữ được. Không phải đèn đường, không phải bảng hiệu, chỉ là những ngọn đèn dầu leo lét trước hiên nhà, hắt bóng lên vườn dừa và mặt sông phẳng lặng. Ánh đèn dầu ở đây không chỉ để tạo không khí: Cồn Hô vẫn sống theo nhịp mặt trời và ngọn lửa, trong bối cảnh chưa đô thị hóa như đất liền. Ngồi bên đèn dầu, uống trà, ăn món vườn và nghe câu chuyện người dân là trải nghiệm nhiều khách nhớ lâu.
Cồn Hô là ví dụ sống động về du lịch cộng đồng: mỗi mái nhà là một câu chuyện, mỗi bếp lửa là một ký ức, và cả hòn cồn hai mươi lăm héc ta này vẫn đang được chính những người sinh ra trên đó gìn giữ từng ngày. Giữa sông Cổ Chiên mênh mông, đó là điều hiếm có nhất.