Khu di tích Xẻo Quít
Trước khi trở thành rừng tràm tham quan, Xẻo Quít là vùng đất sình lầy mà không ai muốn đến, trừ những người bắt buộc phải ở lại và biến điều đó thành lợi thế.
Khu di tích Xẻo Quít nằm trên địa phận xã Mỹ Hiệp, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp, cách Quốc lộ 30 khoảng sáu kilômét theo đường bộ. Trong giai đoạn từ năm 1960 đến năm 1975, đây là căn cứ của Tỉnh ủy Kiến Phong, nay là tỉnh Đồng Tháp, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Ngày 09 tháng 04 năm 1992, di tích được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.
Câu chuyện bắt đầu từ vùng đất. Cổng Du lịch Đồng Tháp mô tả Xẻo Quít xưa là sình lầy, nước ngọt nhiễm phèn, nhiều cỏ dại. Đi lại rất khó. Nhưng chính sự khó khăn ấy là lý do cơ quan Tỉnh ủy chọn nơi này: địch khó tiếp cận, khó trinh sát, khó tấn công bằng phương tiện lớn. Năm 1961, Tỉnh ủy tổ chức trồng cây gây rừng. Những cây tràm đó chính là rừng tràm cả nhà đang nhìn thấy hôm nay.
Xung quanh căn cứ trong bán kính sáu kilômét có hơn mười đồn bốt địch, có hai đồn cách chỉ khoảng một kilômét. Máy bay bê năm hai, xe em một một ba, pháo binh nhiều lần càn quét. Mà căn cứ vẫn tồn tại. Cổng Du lịch Đồng Tháp và Báo Đồng Tháp cùng giải thích tại sao: căn cứ này không chỉ dựa vào địa hình, mà dựa vào người dân quanh vùng, những người biết nhưng không nói, tiếp tế và che chở. Đó là ý nghĩa cụm "căn cứ lòng dân" mà báo chí địa phương dùng để mô tả Xẻo Quít.
Cả nhà vào khu căn cứ bằng xuồng ba lá hoặc đi bộ trong rừng tràm. Xuồng đi theo các con rạch nhỏ, tán tràm che bên trên, dây leo buông xuống. Rồi dừng tại từng điểm. Hội trường Tỉnh ủy là nơi diễn ra nhiều hội nghị lớn, đề ra chủ trương và nghị quyết quan trọng. Nhà văn thư, nhà làm việc của Bí thư Tỉnh ủy, nhà bếp, nhà đón khách, công sự chiến đấu, công sự tránh bom pháo, hầm bí mật, những tên gọi rất bình dị cho những chức năng sống còn giữa chiến tranh.
Ngày 29 tháng 04 năm 2026, Nhà trưng bày Khu di tích Xẻo Quít được khánh thành. Theo Báo Đồng Tháp, công trình có hơn một trăm năm mươi hiện vật gốc với ba chuyên đề, kết hợp mô hình phục dựng, hình ảnh, phim tư liệu và tài liệu số hóa. Với cả nhà chưa từng biết nhiều về căn cứ này, nhà trưng bày là điểm tốt nhất để bắt đầu trước khi bước vào rừng.
Ngoài giá trị lịch sử, Xẻo Quít còn là một hệ sinh thái đáng chú ý. Một nghiên cứu công bố năm hai nghìn không trăm mười bảy trên Tạp chí Khoa học Đại học Đồng Tháp ghi nhận ba trăm ba mươi tư loài thực vật tại khu di tích, trong đó có bốn loài có nguy cơ tuyệt chủng theo Sách đỏ Việt Nam. Rừng tràm không chỉ là bối cảnh, nó là một hệ sinh thái đất ngập nước đang sống.
Xẻo Quít nhắc cả nhà về một thứ rất đơn giản: những quyết định lớn không nhất thiết cần được đưa ra ở những nơi hoành tráng. Đôi khi, chúng được đưa ra trong một căn nhà nhỏ giữa rừng tràm phèn, bởi những người chưa biết mình có sống để thấy ngày chiến thắng hay không.