Khu lưu niệm Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Phạm Hùng
Có những người con của đất Vĩnh Long mà khi nhắc tên, cả một thế hệ người Việt đều nhớ. Phạm Hùng là một người như vậy.
Cả nhà đang đứng trước Khu lưu niệm Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Phạm Hùng, tọa lạc tại ấp Long Thuận A, xã Long Phước, huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long. Đây là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận năm hai nghìn không trăm mười hai.
Trước khi bước vào, cả nhà cùng dừng lại một chút để hiểu vì sao nơi này được xây dựng.
Phạm Hùng sinh năm một nghìn chín trăm mười hai, ngay trên mảnh đất Long Hồ này. Ông trải qua lao tù ở Côn Đảo, hoạt động xuyên suốt qua hai cuộc kháng chiến, giữ trọng trách tại Trung ương Cục miền Nam, làm Chính ủy Bộ Chỉ huy Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, rồi trở thành Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Ông mất năm một nghìn chín trăm tám mươi tám. Một cuộc đời gần như trùng khớp với những bước ngoặt lớn nhất của đất nước.
Khu lưu niệm này được khởi công ngày mồng hai tháng mười năm hai nghìn, khánh thành ngày mười một tháng sáu năm hai nghìn không trăm linh bốn. Tổng diện tích ba phẩy hai héc-ta, gồm nhiều cây xanh, nhà từ đường, khu mộ thân nhân gia đình họ Phạm và các công trình phục vụ tưởng niệm, trưng bày.
Theo Báo Nhân Dân, sau hai mươi năm đi vào hoạt động, khu lưu niệm đã đón hơn chín nghìn ba trăm đoàn khách và gần chín trăm bốn mươi nghìn lượt người từ trong tỉnh, trong nước và quốc tế. Con số đó nói lên một điều: đây không chỉ là di tích của Vĩnh Long, mà là một địa chỉ giáo dục truyền thống của cả nước.
Nhà tưởng niệm rộng một nghìn không trăm năm mươi mét vuông là không gian dâng hương, nơi giữ không khí trang trọng nhất trong toàn bộ hành trình. Khi đứng ở đây, cả nhà không chỉ tưởng nhớ một con người, mà là tưởng nhớ cả một thế hệ đã sống, chiến đấu và hy sinh để đất nước có được ngày hôm nay.
Nhà trưng bày rộng sáu trăm bảy mươi mét vuông giới thiệu thân thế và sự nghiệp của đồng chí Phạm Hùng qua ảnh, tư liệu và hiện vật. Mỗi hiện vật ở đây là một mảnh của lịch sử, không phải đồ trưng bày cho đẹp.
Một phần rất đặc biệt của khu lưu niệm là cụm công trình phục dựng ngoài trời theo tỷ lệ một phần một. Có ba hạng mục: phòng biệt giam tại Côn Đảo, nơi đồng chí Phạm Hùng từng bị giam cầm; nhà làm việc tại căn cứ Trung ương Cục miền Nam; và phòng làm việc tại số bảy mươi hai đường Phan Đình Phùng ở Hà Nội. Tỷ lệ một phần một có nghĩa là không gian phục dựng bằng đúng kích thước thật, không thu nhỏ, không phóng đại. Khi bước vào, cả nhà sẽ cảm nhận được phần nào điều kiện sống và làm việc của ông ở từng giai đoạn.
Cuối tuyến là không gian cây xanh trong khuôn viên rộng và nhà từ đường với khu mộ thân nhân gia đình họ Phạm, nơi câu chuyện về quê hương và dòng họ của đồng chí Phạm Hùng tiếp tục được kể lại.
Báo Nhân Dân gọi nơi này là một địa chỉ đỏ trên đất Vĩnh Long. Chữ "địa chỉ đỏ" không phải màu sắc, không phải biểu ngữ. Đó là cách người ta nói về những nơi mà khi đến, người trẻ hiểu được người già đã sống như thế nào.
Và khi bước ra khỏi khuôn viên ba phẩy hai héc ta này, dưới những tán cây xanh giữa lòng Long Hồ, cả nhà sẽ mang theo điều gì đó khó đặt tên, nhưng rất thật: cảm giác của người vừa chạm được vào một cuộc đời không hề nhỏ.