Kiến và bồ câu

Với một sinh vật bé chỉ bằng đầu hạt gạo, một vũng nước đọng lại sau cơn mưa cũng đủ rộng như một cái hồ, còn một dòng suối nhỏ len lỏi giữa khu rừng thì chẳng khác gì một đại dương mênh mông, chẳng nhìn thấy bờ bên kia.

Buổi trưa hôm ấy nắng đổ như lửa xuống khu rừng, một chú kiến nhỏ bò xuống mép một dòng suối như vậy, cổ họng khô khốc, chỉ mong tìm được một ngụm nước mát để giải khát sau một quãng đường dài kiếm ăn.

Kiến cúi hẳn xuống, ghé miệng vào sát mặt nước. Đúng lúc ấy, một đợt sóng nhỏ ập tới bất ngờ, lớp đất ẩm dưới sáu cái chân bé xíu bỗng sụt xuống, và kiến trượt chân, rơi tõm xuống dòng nước đang chảy xiết.

Với một chú kiến bé nhỏ, dòng nước ấy chẳng khác gì một cơn lũ cuốn phăng qua cả một thành phố của loài người, cả nhà ạ. Tiếng nước réo ù ù bên tai, lạnh buốt thấm qua từng đốt chân, và bờ cỏ quen thuộc cứ nhỏ dần, nhỏ dần trước mắt kiến. Kiến vùng vẫy hết sức, sáu chân đạp loạn xạ, nhưng dòng chảy cứ thế kéo tuột đi, bờ suối mỗi lúc một xa thêm, nước tràn cả vào miệng, vào mắt, khiến kiến gần như kiệt sức.

Câu chuyện nhỏ này bắt nguồn từ Hy Lạp thời xưa, rồi qua nhiều thế kỷ được nhiều người dịch lại theo cách riêng của mình, mỗi bản kể một chi tiết hơi khác đi đôi chút. Nhưng cốt truyện về một chú kiến và một chú chim bồ câu thì vẫn giữ nguyên vẹn cho tới tận hôm nay.

Ngay phía trên dòng suối ấy, trên một cành cây nghiêng hẳn ra mặt nước, một chú chim bồ câu đang đứng rỉa lông nghỉ ngơi giữa trưa. Tình cờ liếc mắt xuống, bồ câu nhìn thấy một chấm đen bé xíu đang chới với giữa dòng, chỉ chực chìm nghỉm.

Bồ câu không chần chừ một khắc nào. Chỉ trong một nhịp mổ nhanh, bồ câu ngắt lấy một chiếc lá to bản đang mọc ngay cạnh cành mình đứng, rồi thả ngay xuống mặt nước, đúng vào chỗ dòng chảy sắp cuốn kiến qua.

Chiếc lá rơi tõm xuống, xoay một vòng tròn trên mặt nước rồi trôi sát lại gần kiến. Bằng chút sức lực cuối cùng, kiến vươn hết sáu chân, bấu chặt lấy mép lá, rồi leo hẳn lên giữa chiếc lá đang bồng bềnh trôi.

Chiếc lá cứ thế trôi theo dòng, xoay tròn thêm vài vòng nữa, cho tới khi tấp nhẹ vào một khóm rêu ven bờ. Kiến bò vội lên đất khô, nằm vật ra một lúc lâu, ngực phập phồng, vẫn chưa hết bàng hoàng vì trận suýt chết đuối vừa rồi.

Ngước nhìn lên cành cây cũ, kiến chẳng còn thấy bóng bồ câu đâu nữa. Bồ câu đã bay đi từ lúc nào, chẳng buồn nán lại đợi một lời cảm ơn, như thể việc vừa làm chỉ là một chuyện bình thường giữa một buổi trưa hè.

Ít lâu sau, khi kiến đã hoàn toàn hồi sức, cuộc sống trong khu rừng lại trôi qua như mọi ngày. Rồi một buổi chiều nọ, đường kiếm ăn tình cờ dẫn kiến quay trở lại đúng khúc suối cũ, nơi hàng cây vẫn nghiêng bóng xuống mặt nước quen thuộc.

Trên một cành thấp gần sát mặt đất, một chú chim bồ câu đang đứng rỉa cánh, dáng vẻ ung dung chẳng hề hay biết có chuyện gì. Ngay dưới gốc cây, một người đàn ông cầm sẵn một tấm lưới bắt chim, đang rón rén từng bước một, mắt không rời con chim lấy một khắc.

Người đàn ông từ từ giương tấm lưới lên cao, nhắm đúng cành cây bồ câu đang đứng, chỉ chờ thêm một bước chân nữa là chụp trọn xuống. Kiến nhìn thấy tất cả, và nhận ra ngay đây chính là chú bồ câu đã từng thả chiếc lá cứu mình khỏi dòng nước.

Không kịp hô hoán, cũng chẳng còn thời gian để nghĩ ngợi thêm, kiến lao thật nhanh tới, leo thẳng lên gót chân người đàn ông, và cắn xuống thật mạnh bằng tất cả sức của một chú kiến bé nhỏ.

Người đàn ông giật bắn mình, bật ra một tiếng kêu đau thất thanh. Á, đau quá! Cả người loạng choạng lùi lại, hai tay giật ngược khiến tấm lưới bung lệch hẳn sang một bên, hụt mất cành cây phía trước.

Chỉ trong đúng khoảnh khắc ấy, tiếng động lạ khiến bồ câu giật mình, vỗ cánh bay vút thẳng lên trời, thoát khỏi đúng lúc tấm lưới sập xuống chỗ cành cây trống không.

Người đàn ông đứng lặng một lúc, cúi xuống xoa gót chân đau, ngơ ngác nhìn quanh chẳng hiểu chuyện gì vừa xảy ra, rồi đành thu tấm lưới lại, lầm lũi bỏ đi, tay không.

Dưới khóm cỏ ven suối, kiến đứng lặng nhìn theo. Bồ câu bay cao dần, lượn một vòng thấp ngang qua đúng chỗ kiến đang đứng, đôi cánh vỗ chậm rãi như một lời chào, trước khi bay hẳn về phía cánh rừng xa, khuất dần sau những tán lá xanh. Phía sau lưng bồ câu, dòng suối vẫn chảy êm như chưa từng có chuyện gì xảy ra, cả nhà ạ.