Kongjwi và Patjwi

Chiếc cuốc gỗ giáng xuống nhát đầu tiên thì gãy làm đôi.

Không phải vì cô cuốc mạnh tay. Thửa ruộng trước mặt cô toàn đá tảng lởm chởm, đá to đá nhỏ chen nhau dưới một lớp đất mỏng, như thể chưa từng có ai cày xới nơi này bao giờ. Lưỡi cuốc gỗ vừa chạm phải một hòn đá đã kêu lên một tiếng rắc khô khốc, rồi gãy lìa ngay trên tay cô, để lại một khúc cán trơ trọi giữa nắng trưa.

Cách đó không xa, trên một khoảnh sân đất bằng phẳng, tơi mềm, một cô gái khác đang cầm chiếc cuốc sắt bén ngọt, cuốc từng nhát nhẹ nhàng, chẳng mấy chốc đã xong việc. Cùng một buổi sáng, cùng một mái nhà, nhưng hai chị em được giao hai thửa đất khác hẳn nhau, và hai chiếc cuốc trong tay cũng chẳng giống nhau chút nào.

Cô gái cầm khúc cán cuốc gãy tên là Kongjwi. Cô gái đang cuốc đất tơi mịn kia là Patjwi, con riêng của người dì ghẻ. Mẹ Kongjwi mất khi cô còn nhỏ. Cha cô thương con, đi thêm bước nữa, cưới một người phụ nữ góa chồng đã có sẵn một cô con gái. Từ ngày ấy, dì ghẻ chăm chút Patjwi từng li từng tí, còn với Kongjwi, việc gì nặng nhọc và thiệt thòi nhất trong nhà cũng đến tay cô trước tiên.

Câu chuyện về hai chị em này được kể lại qua mười bảy cách khác nhau, truyền từ đời này sang đời khác ở vùng Jeolla của Hàn Quốc, cả nhà ạ. Nhưng bản nào cũng bắt đầu từ đúng buổi sáng ấy, trên thửa ruộng đầy đá, với chiếc cuốc gỗ gãy đôi trong tay Kongjwi.

Nhìn khúc cán cuốc gãy, Kongjwi ngồi thụp xuống giữa ruộng đá, không biết làm sao cày xong một thửa ruộng rộng thế này. Đúng lúc ấy, trời bỗng tối sầm một góc, mây cuộn lại thành một khoảng đen dày, rồi từ trong đó một con bò đen to lớn hạ xuống ngay trước mặt cô, bước chân nặng nề làm mặt đất khẽ rung lên. Con bò cúi đầu, tự khoác lấy dây cày, rồi lầm lũi kéo lưỡi cày qua từng luống đất đầy đá, đá văng sang hai bên như bị hất đi bởi một bàn tay vô hình. Đến khi mặt trời ngả bóng, cả thửa ruộng đã được cày xong tăm tắp, không còn sót lại một khoảnh đất cứng nào. Con bò đặt xuống bên cạnh Kongjwi một chiếc giỏ đầy thức ăn còn ấm, rồi cất bước, tan dần vào khoảng không như chưa từng xuất hiện.

Vài hôm sau, dì ghẻ lại giao cho Kongjwi một việc mới. Trước ngày hội làng, cô phải múc đầy nước vào một chiếc chum lớn đặt giữa sân. Kongjwi xách từng thùng nước từ giếng về, đổ vào chum, nhưng nước cứ đổ vào bao nhiêu lại rỉ ra bấy nhiêu qua một vết nứt dài dưới đáy chum. Cô múc đến mỏi nhừ hai tay, chum vẫn cạn khô như cũ, trong khi ngày hội mỗi lúc một gần. Giữa lúc Kongjwi đứng thở dốc bên miệng chum, một con cóc từ đâu nhảy tới, chui thẳng vào vết nứt, phình mình ra để bịt kín khe hở. Kongjwi múc thêm một thùng nước nữa, đổ vào, và lần này nước ở lại trong chum, dâng lên dần cho đến khi đầy tràn miệng.

Hội làng chỉ còn một buổi chiều nữa là mở, vậy mà dì ghẻ vẫn chưa chịu để Kongjwi được nghỉ tay. Bà đổ ra sân một đống thóc lớn lẫn đầy trấu, bắt Kongjwi giã cho sạch trước khi trời tối, lại còn giao thêm việc dệt cho xong một tấm vải đủ may một bộ áo lành lặn để mặc đi hội. Hai việc lớn dồn vào cùng một buổi chiều ngắn ngủi, một mình Kongjwi biết làm sao cho kịp. Cô vừa cúi xuống bên đống thóc thì cả một đàn chim sẻ sà xuống, hàng trăm đôi cánh nhỏ vỗ rối cả khoảng sân, mỏ chim mổ liên hồi, chỉ chốc lát đã giã sạch từng hạt. Cùng lúc đó, bên giá dệt bỏ không dựng ở góc nhà, một nàng tiên từ trên trời nhẹ nhàng đáp xuống, ngồi xuống bên giá dệt, đưa thoi qua lại nhanh thoăn thoắt cho đến khi dệt xong một tấm vải đẹp lộng lẫy. Nàng tiên may cho Kongjwi một bộ hanbok ngày hội, tay áo lụa rộng rãi, tà váy xòe mềm mại, rồi biến mất trước khi Kongjwi kịp nói một lời cảm ơn.

Kongjwi mặc bộ áo mới, xỏ vào đôi hài xinh xắn, rồi vội vã ra hội làng khi tiếng trống hội đã vang lên rộn rã từ xa. Bãi đất rộng giữa làng rực rỡ cờ nhiều màu, người làng chen vai đứng xem múa, tiếng trống hòa cùng tiếng đàn náo nhiệt khắp một vùng. Kongjwi đứng lẫn trong đám đông, mắt sáng lên nhìn những trò vui, lòng nhẹ tênh lần đầu tiên sau bao ngày vất vả.

Nhưng giữa dòng người, Kongjwi bỗng trông thấy dì ghẻ và Patjwi đang đi về phía mình. Cô hoảng hốt quay người bỏ chạy, sợ bị nhận ra trong bộ áo không phải của mình. Chạy đến một khe suối nhỏ chảy ngang lối về, Kongjwi vội vàng nhảy qua, và ngay lúc ấy một chiếc hài tuột khỏi chân cô, rơi xuống dòng nước, trôi đi mất. Kongjwi không dám quay lại tìm, cứ thế chạy một mạch về nhà với một bàn chân không hài.

Ít lâu sau, một vị quan huyện đi ngang qua khe suối ấy, tình cờ trông thấy chiếc hài nhỏ mắc lại bên một tảng đá. Quan cúi xuống nhặt lên, ngắm nghía đường thêu tinh xảo, chất lụa mềm mại hiếm thấy, biết ngay đây không phải là hài của một người thường. Quan sai người đi khắp vùng, hỏi thăm từng nhà, tìm cho ra chủ nhân thật sự của chiếc hài.

Đoàn người mang hài đi hết làng này sang làng khác, nhiều cô gái ướm thử mà không ai vừa. Đến khi đoàn tìm về đúng ngôi nhà của Kongjwi, cô rụt rè bước ra, khẽ xỏ chân vào chiếc hài còn lại. Hài vừa khít như được đo riêng cho bàn chân ấy. Biết Kongjwi chính là người mình tìm kiếm bấy lâu, quan huyện ngỏ lời, và một cuộc hôn nhân được thu xếp cho cô.

Cả nhà ơi, ngày Kongjwi rời khỏi ngôi nhà cũ để bước sang cuộc đời mới, thửa ruộng đá năm nào vẫn xanh rờn nhờ những luống cày của con bò đen. Chiếc chum nước giữa sân vẫn còn nguyên vẹn, không còn một vết nứt nào. Dưới mái hiên nhà tranh, đàn chim sẻ vẫn ríu rít làm tổ mỗi sớm mai. Và trong rương áo đầu giường, bộ hanbok nàng tiên dệt năm xưa vẫn được xếp gọn gàng, lớp lụa mềm như còn vương chút hơi ấm của đôi tay đã se từng sợi chỉ.