Ngỗng đẻ trứng vàng
Chuồng ngỗng nhà bác nông dân chẳng có gì để nhìn hai lần. Rơm rải đều trên nền đất, mùi cỏ khô ngai ngái quyện trong không khí buổi sớm, và dăm con ngỗng trắng vẫn lạch bạch đi lại mỗi sáng như từ bao đời nay vẫn thế. Sáng nào cũng vậy, bác ra thăm chuồng khi sương còn đọng trên mái rơm, đếm từng con, dọn lại ổ cho gọn, rồi quay vào nhà ăn sáng. Ngày nối ngày, chẳng có gì đáng để kể lại.
Từ thời xa xưa bên Hy Lạp, người ta đã truyền miệng nhau câu chuyện này qua không biết bao nhiêu thế hệ. Chẳng còn ai nhớ nổi ai là người kể đầu tiên nữa, chỉ biết rằng câu chuyện vẫn còn nguyên vẹn cho tới tận hôm nay, để cả nhà mình cùng nghe lại.
Nhưng có một buổi sáng, khi bác cúi xuống ổ rơm quen thuộc như mọi khi, bàn tay bác bỗng khựng lại giữa chừng. Có một thứ nằm trong ổ, khác hẳn bất cứ thứ gì bác từng thấy nơi đây.
Nó tròn trịa, nặng trịch hẳn trong lòng bàn tay, chẳng nhẹ tênh như một quả trứng bình thường vẫn nằm trong ổ mỗi sáng. Bác nâng nó lên, xoay nhẹ dưới luồng sáng lọt qua khe chuồng, và cả một sắc vàng chói lòa hắt lên khắp gương mặt bác. Không phải màu lòng đỏ hắt qua lớp vỏ mỏng như trứng thường. Đó là ánh vàng thật, đặc, nặng, y như có cả một vệt nắng chiều bị nhốt chặt bên trong lớp vỏ cứng. Bác đứng lặng người giữa chuồng ngỗng, quên cả tiếng ngỗng đang kêu quàng quạc ngay bên chân mình.
Bác nông dân đem quả trứng lạ ra chợ phiên hôm ấy, tay nắm chặt lấy nó trong túi áo suốt cả quãng đường, lòng còn nửa tin nửa ngờ. Nhưng chỉ một lát sau khi bác đặt nó lên bàn cân, cả khu chợ đã xôn xao truyền tai nhau tin lạ. Đó đúng là vàng ròng thật sự, không lẫn một chút gì khác, quý giá hơn bất cứ thứ gì từng được bày bán nơi phiên chợ nhỏ ấy từ trước tới nay. Người ta xúm lại nhìn, xuýt xoa không dứt, và phiên chợ hôm ấy, bác nông dân mang về nhà một món tiền lớn hơn bất cứ phiên chợ nào trước đó trong đời mình.
Sáng hôm sau, một quả trứng vàng khác lại nằm gọn trong ổ rơm, y như buổi sáng hôm trước. Rồi sáng hôm sau nữa, lại thêm một quả. Mỗi sáng một quả, đều đặn như mặt trời mọc, chẳng bao giờ sai hẹn, chẳng bao giờ thiếu. Bác nông dân mang từng quả trứng ra chợ, và cuộc sống nơi căn nhà nhỏ của bác đổi thay trông thấy theo từng phiên chợ. Mái nhà dột nát bao năm giờ được lợp lại kín kẽ, chẳng còn hắt nước mưa xuống góc giường mỗi mùa mưa về nữa. Bữa cơm trên bàn cũng đổi khác, thơm mùi cơm canh nóng hổi thay cho bát cháo loãng những ngày còn thiếu trước hụt sau. Đêm đêm bác đắp tấm chăn dày ấm áp mới mua, không còn phải co ro trằn trọc lo nghĩ trước khi ngủ như trước kia nữa.
Con người ta vốn lạ lắm, cả nhà ạ. Càng có nhiều, lòng lại càng thấy chưa đủ. Ngày mới tìm thấy quả trứng đầu tiên, một quả vàng mỗi sáng đã là điều kỳ diệu nhất bác từng dám mơ tới trong đời. Vậy mà khi đã quen dần với sự sung túc, bác lại bắt đầu thấy một quả mỗi ngày sao mà chậm chạp, sao mà ít ỏi đến thế. Niềm vui buổi sáng cúi xuống ổ rơm cứ nhạt dần, thay vào đó là một nỗi sốt ruột cứ lớn lên từng ngày.
Đêm nào bác cũng ngồi đếm lại từng đồng tiền bán trứng vàng đã cất được, xếp thành từng chồng nhỏ trên mặt bàn dưới ánh đèn dầu. Càng đếm, bác lại càng thấy sốt ruột hơn. Ý nghĩ phải chậm rãi chờ đợi mỗi sáng đúng một quả cứ lớn dần lên trong đầu bác, đêm này qua đêm khác, cho đến khi nó choán hết mọi lẽ thường vẫn có trong đầu một người nông dân hiền lành. Bác nghĩ, hẳn là bên trong con ngỗng ấy phải chứa sẵn cả một kho vàng lớn, chứ sao nó cứ nhỏ giọt ra từng quả một mãi như vậy được. Sao không lấy hết một lần cho xong, để khỏi phải chờ đợi thêm một sáng nào nữa.
Một buổi sáng, thay vì ra chuồng ngỗng rồi kiên nhẫn chờ đợi như mọi khi, bác quyết định sẽ lấy hết chỗ vàng còn giấu bên trong ngay lập tức, không chờ thêm một ngày nào nữa.
Chỉ một lát sau, mọi chuyện đã xong. Nhưng khi bác nhìn vào, chẳng hề có một quả trứng vàng nào ở đó cả. Không một mảy vàng, không một tia sáng lấp lánh như những buổi sáng trước đây. Chỉ là một khoảng trống rỗng, y hệt như bên trong bất cứ con ngỗng bình thường nào khác trên đời.
Và con ngỗng của bác, con ngỗng vẫn đẻ ra ánh vàng đều đặn mỗi sáng suốt bao lâu nay, giờ đây không còn nữa.
Bác nông dân ngồi thụp xuống bên ổ rơm trống không, hai bàn tay vẫn còn run, chẳng còn biết nói gì với chính mình. Nắng sớm vẫn chiếu xuyên qua khe chuồng, vẫn ấm áp như mọi bữa, đàn ngỗng còn lại vẫn lạch bạch quanh chân bác, thản nhiên rỉa lông như chẳng có chuyện gì vừa xảy ra.
Ổ rơm trước mặt bác giờ chỉ còn là ổ rơm. Không quả trứng vàng, cũng chẳng phải trứng thường, không một thứ gì nằm đó nữa. Chỉ còn lại rơm, và một khoảng trống mà chẳng thứ gì trên đời lấp đầy lại được nữa.