Nhà Công tử Bạc Liêu – Dấu ấn xa hoa một thuở của Nam Kỳ
Ở bờ sông Bạc Liêu, tại số mười ba đường Điện Biên Phủ, phường Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau, có một ngôi nhà mà người dân miền Tây từ lâu đã gọi bằng cái tên nặng giai thoại: Nhà Công tử Bạc Liêu.
Trang chính thức Khu Văn hóa Đa năng Công Tử Bạc Liêu cho biết công trình được xây dựng từ năm một nghìn chín trăm mười bảy đến năm một nghìn chín trăm mười chín, do kiến trúc sư người Pháp thiết kế, kết hợp kiến trúc phương Đông và phương Tây. Toàn bộ vật liệu nhập từ Pháp: thép đúc, cẩm thạch lát nền, gạch, khung sắt trang trí. Theo Cơ sở dữ liệu ngành Du lịch Việt Nam, trên nhiều chi tiết như ốc vít, khung sắt còn có dấu chữ P chìm, được giải thích là dấu xuất xứ Paris.
Nhân vật gắn với ngôi nhà là ông Trần Trinh Huy, thường được các tài liệu du lịch gọi là Công tử Bạc Liêu, Ba Huy hoặc Hội đồng Ba. Đây là con người xuất thân từ gia đình điền chủ lớn, từng học ở Pháp về và nổi tiếng với lối sống xa hoa bậc nhất miền Nam Kỳ đầu thế kỷ hai mươi. Các câu chuyện về ông như đốt tiền nấu trứng, tổ chức đấu xảo sắc đẹp hay sở hữu máy bay được truyền kể qua nhiều thế hệ. Trang chính thức của Khu Văn hóa Đa năng Công Tử Bạc Liêu trình bày những câu chuyện đó trong mục giai thoại. Vì vậy, khi kể lại, cả nhà nên hiểu đây là giai thoại dân gian, phần làm nên sức hút của điểm đến, chứ không phải hồ sơ lịch sử được kiểm chứng đầy đủ.
Điều thú vị hơn là nhìn vào bản thân ngôi nhà như một câu chuyện kiến trúc.
Cơ sở dữ liệu ngành Du lịch Việt Nam ghi ngôi nhà còn được gọi là "nhà Lớn" và sau khi hoàn thành từng được xem là ngôi nhà bề thế nhất Nam Kỳ lục tỉnh lúc bấy giờ. Tầng trệt có hai phòng ngủ, hai đại sảnh rộng và cầu thang dẫn lên lầu. Tầng lầu có ba phòng ngủ và hai đại sảnh; trong đó có phòng của Công tử Trần Trinh Huy với các tiện nghi như giường đôi, điện thoại, máy lạnh, tủ áo và bàn viết.
Mặt tiền ngôi nhà màu vàng nhạt, cửa xanh lam, mái vòm, phào chỉ, cột trụ và lan can uốn cong. Khi đứng ở ngoài nhìn vào, bố cục đối xứng và các chi tiết trang trí cho thấy đây là công trình của một gia đình không chỉ có tiền mà còn muốn thể hiện vị thế theo đúng phong cách Tây hóa của thời đại.
Ngôi nhà hôm nay nằm trong khu vực Bạc Liêu cũ, thuộc tỉnh Cà Mau sau thay đổi địa giới hành chính. Đây là điểm đến không chỉ nói về một gia đình giàu có, mà còn kể câu chuyện về giao thoa văn hóa Đông Tây ở Nam Kỳ đầu thế kỷ hai mươi, về tầng lớp điền chủ, về đô thị sông nước Bạc Liêu và ký ức một thời.
Đứng trước mặt tiền vàng nhạt, cửa xanh lam, nghe tiếng sông Bạc Liêu vọng vào từ phía xa, cả nhà sẽ cảm nhận được điều mà không cuốn sách nào tả hết: đây từng là nơi một thời đại phô bày trọn vẹn bản thân nó, rực rỡ, kiêu ngạo và cũng mong manh như chính những giai thoại còn lưu truyền mãi đến hôm nay.