Nhà Thờ Chính Tòa Hải Phòng
Giữa lòng thành phố cảng Hải Phòng, có một công trình khiến nhiều người bước qua lần đầu phải dừng lại nhìn. Tháp chuông vuông vút cao hai mươi tám mét, mái nhọn, cửa kính màu sáng rực. Một công trình Gothic châu Âu đứng vững bên cạnh những tòa nhà hiện đại.
Chào mừng cả nhà đến Nhà thờ Chính tòa Hải Phòng, hay đầy đủ hơn là Nhà thờ Chính tòa Nữ Vương Rất Thánh Mân Côi.
Nhà thờ tọa lạc tại số bốn mươi sáu phố Hoàng Văn Thụ, phường Hồng Bàng, Thành phố Hải Phòng. Đây là nhà thờ chính tòa, tức trung tâm của Giáo phận Hải Phòng, giáo phận phục vụ cộng đoàn Công giáo của Hải Phòng, Quảng Ninh và một phần Hải Dương.
Người xây dựng nhà thờ này không phải người Pháp. Đây là điều nhiều khách nhầm. Đó là các cha thừa sai của Dòng Đaminh Tây Ban Nha. Dòng Đaminh được Thánh Đaminh Guzman thành lập năm một nghìn hai trăm mười sáu. Các cha thừa sai Đaminh Tây Ban Nha đã hoạt động ở Bắc Bộ Việt Nam từ thế kỷ mười bảy, lâu trước khi người Pháp đặt chân vào đây. Nhà thờ được xây dựng theo phong cách Gothic châu Âu, hoàn thiện vào đầu thế kỷ hai mươi hoặc trước đó.
Bây giờ cả nhà nhìn lên nhà thờ.
Nhà thờ dài bốn mươi bảy mét, rộng mười bảy mét. Tháp chuông hình vuông cao hai mươi tám mét. Nhưng điều đặc biệt nhất của công trình này không phải kích thước. Đó là bên trong nhà thờ không có một cột chống nào. Toàn bộ không gian rộng mở, có thể chứa gần chín trăm người cùng dự lễ. Đây là thành tựu kỹ thuật của kiến trúc Gothic: hệ thống vòm cuốn nhọn và tường dày chịu lực thay thế hoàn toàn cho cột.
Kiến trúc Gothic châu Âu có mục đích cao hơn là đơn thuần xây nhà. Vòm cao, cửa sổ rộng với kính màu, ánh sáng tự nhiên xuyên qua các tấm kính nhiều màu. Tất cả được thiết kế để người bước vào có cảm giác được nâng lên, thoát khỏi mặt đất, hướng về trên cao. Đó là "bài giảng bằng ánh sáng" mà các nghệ nhân Gothic thế kỷ mười hai ở châu Âu đã sáng tạo ra.
Tên nhà thờ, Nữ Vương Rất Thánh Mân Côi, gắn liền với truyền thống đặc biệt của Dòng Đaminh. "Mân Côi" là cách phiên âm Hán-Việt của từ "Rosary" trong tiếng Anh, chuỗi cầu nguyện Công giáo dành cho Đức Mẹ Maria gồm năm mươi đến một trăm năm mươi hạt. Dòng Đaminh có truyền thống đặc biệt sùng kính Đức Mẹ Mân Côi từ thời Thánh Đaminh sáng lập. Vì vậy nhiều nhà thờ do Đaminh xây ở Việt Nam đều có tước hiệu Mân Côi. Lễ kính Đức Mẹ Mân Côi là ngày bảy tháng mười hằng năm, đây cũng là lễ bổn mạng của nhà thờ này, được tổ chức rất trọng thể mỗi năm.
Bên trong nhà thờ có một chi tiết ít ai biết: dưới chân Tòa Chúa Giêsu trong cung thánh có ba phần mộ của các vị Giám mục Giáo phận Hải Phòng. Đức cha Giuse Trương Cao Đại qua đời năm một nghìn chín trăm sáu mươi chín. Đức cha Phêrô Maria Khuất Văn Tạo qua đời năm một nghìn chín trăm bảy mươi bảy. Đức cha Giuse Maria Nguyễn Tùng Cương qua đời năm một nghìn chín trăm chín mươi chín. Các ngài đã gắn bó với Hải Phòng cả đời, và yên nghỉ ngay tại trung tâm tâm linh mà các ngài đã phục vụ.
Năm hai nghìn, nhà thờ được cải tạo và làm mới nội thất, nhưng giữ nguyên hoàn toàn kiến trúc Gothic ban đầu. Những gì cả nhà nhìn thấy hôm nay, vòm nhọn, tháp chuông, kính màu, là di sản kiến trúc còn nguyên vẹn suốt hơn một thế kỷ giữa lòng thành phố cảng.
Đứng dưới tháp chuông hai mươi tám mét ấy, ngước nhìn những tia sáng nhiều màu xuyên qua kính và vẽ lên mặt sàn bên trong, cả nhà sẽ hiểu vì sao người ta gọi Gothic là kiến trúc của ánh sáng.