Núi Thới Lới
Đứng trên đỉnh Thới Lới, cả nhà nhìn xuống sẽ thấy một bức tranh không thể nhầm lẫn: dưới đó là biển, xung quanh là ruộng hành tỏi xanh thành luống dài, và ở chân trời phía xa là biển Đông mở rộng không bờ.
Núi Thới Lới thuộc thôn Đông An Hải, đặc khu Lý Sơn, cao khoảng một trăm sáu mươi chín mét theo VnExpress, là điểm cao nhất của hòn đảo. Tháng một năm hai nghìn không trăm hai mươi, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký quyết định xếp hạng Thắng cảnh núi Thới Lới là danh lam thắng cảnh cấp quốc gia. Đây không chỉ là điểm chụp ảnh đẹp mà là một di tích cảnh quan được nhà nước công nhận và bảo vệ.
Trước khi leo lên, cả nhà hãy biết tại sao đỉnh núi này lại là một điểm núi lửa. Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, dẫn nội dung về Công viên địa chất Lý Sơn, mô tả khu vực Lý Sơn có nhiều miệng núi lửa đã tắt, trong đó có miệng Thới Lới, Giếng Tiền, vách Hang Câu và Cổng Tò Vò. Hòn đảo mà cả nhà đang đứng là kết quả của hoạt động phun trào địa chất từ xa xưa, và Thới Lới là nơi cao nhất, nơi địa chất đó được nhìn rõ nhất từ trên cao.
Điểm nhấn đầu tiên khi lên đến gần đỉnh là Cột cờ Tổ quốc. Ngày mười sáu tháng mười hai năm hai nghìn không trăm mười ba, công trình được khánh thành tại đây. Theo TTXVN và VietnamPlus, cột cờ cao hai mươi mét, mặt hướng ra quần đảo Hoàng Sa, có phần đài cột ghi tọa độ như một cột mốc chủ quyền biển đảo. Ủy ban nhân dân đặc khu Lý Sơn vẫn tổ chức lễ chào cờ tại đây, cho thấy đây là không gian nghi lễ công cộng chứ không chỉ là điểm tham quan.
Khi đứng cạnh cột cờ, gió thường rất mạnh. Nhìn về hướng biển, cả nhà sẽ hiểu vì sao người ta chọn đỉnh núi cao nhất của hòn đảo tiền tiêu này để đặt cột cờ. Từ đây nhìn ra, khoảng cách từ Lý Sơn đến Hoàng Sa chỉ khoảng hai trăm hải lý về phía đông bắc. Với những người lính hải quân trên đảo, mỗi sáng nhìn ra biển từ đây là nhắc nhớ về trách nhiệm.
Từ khu vực cột cờ, có lối đi bộ tiếp tục lên khu lòng chảo của miệng núi lửa cũ, nơi có hồ Thới Lới. VnExpress mô tả đây là vùng lòng hồ tự nhiên trông giống chiếc phễu. Hồ này không chỉ là cảnh đẹp. Báo Văn Hóa ghi nhận hồ chứa nước Thới Lới có vai trò quan trọng trong cấp nước tưới và bổ sung nguồn nước ngầm cho đảo. Đảo Lý Sơn là đảo tiền tiêu, không có sông lớn, không có hồ chứa quy mô. Hồ Thới Lới là một trong số ít nguồn nước ngọt đáng kể trên đảo. Mặt hồ yên tĩnh giữa lòng chảo núi lửa đó vừa là cảnh quan, vừa là mạch sống của người dân trên đảo tiền tiêu.
Nhìn từ đỉnh Thới Lới xuống Hang Câu, cả nhà sẽ thấy rõ hơn mối liên hệ địa chất: đây là núi lửa đã tắt, phía dưới là phần sườn bị biển bào mòn thành hang động và ghềnh đá. Báo Văn Hóa mô tả Hang Câu nằm dưới chân miệng núi lửa Thới Lới, và vào khoảng từ tháng Giêng đến cuối tháng ba âm lịch, khu vực đó có thảm rêu phủ xanh trên nền đá trầm tích núi lửa. Đó là cảnh quan theo mùa, không phải quanh năm.
Trước khi rời đỉnh, hãy đứng nhìn một chút từ chỗ gió thổi. Nhìn xuống đồng bằng đảo là những luống hành tỏi, canh tác trên đất núi lửa màu mỡ. Nhìn ra biển là Biển Đông rộng lớn. Và ngay bên cạnh là cột cờ cao hai mươi mét. Cả ba hình ảnh đó cùng kể một câu chuyện về Lý Sơn: hòn đảo nhỏ nhưng nặng nghĩa, giữa đất và biển, giữa canh tác và chủ quyền, giữa đời thường và lịch sử.