Quạ và Công

Trên cành cao, chú công xòe cái đuôi dài ra phơi nắng. Bộ lông ấy xanh lóng lánh, lấm tấm những vầng tròn vàng óng, cứ như ai đó đã đính lên đó cả một trời trăng sao nhỏ xíu. Ngay bên cạnh, một chú quạ đậu im, khoác trên mình bộ áo đen trơn, đen từ đầu mỏ đến chóp đuôi, chẳng có lấy một chấm màu nào.

Cả nhà nhìn hai chú chim mà xem, một bên rực rỡ, một bên đen thẫm, khác nhau đến lạ. Vậy mà người xưa kể rằng, ngày xưa lắm rồi, quạ và công lại mặc chung một bộ áo giống hệt nhau.

Hồi ấy, cả hai đều có bộ lông xám nhạt, xam xám như màu tro bếp. Công cũng xám, quạ cũng xám, chẳng ai đẹp hơn ai. Và hai bạn thân nhau lắm. Đi đâu cũng có nhau, kiếm ăn cùng nhau, đậu ngủ cũng chung một tán cây. Sáng ra cùng nghiêng đầu chải bộ lông xám cho nhau, rồi lại rủ nhau bay đi.

Một hôm, hai bạn đậu bên bờ ao, nhìn những loài chim khác bay ngang. Con thì đỏ, con thì vàng, con thì xanh biếc, lượn qua lượn lại như những nhành hoa biết bay. Công ngắm mãi, rồi khẽ thở dài, ước gì mình cũng có một bộ lông đẹp như thế. Quạ nghe vậy liền reo lên một ý hay. Hai đứa mình sẽ tự vẽ lông cho nhau, cậu vẽ cho tớ, tớ vẽ cho cậu, thế là cả hai cùng đẹp.

Thế là hai bạn đi tìm màu. Chúng gom về đủ thứ. Màu đỏ tươi như quả gấc chín. Màu vàng ấm của củ nghệ. Màu xanh thẫm của lá chàm. Cả một chút màu tím nữa. Bốn thứ màu để trong bốn cái vỏ ốc nhỏ, đặt ngay ngắn trên phiến đá phẳng bên bờ ao.

Quạ vẽ cho công trước. Và quạ vẽ mới cẩn thận làm sao. Nó ngậm một cọng cỏ mềm làm bút, chấm vào màu, rồi tô lên từng chiếc lông một. Chiếc lông này quạ điểm một vầng tròn vàng óng, viền quanh bằng những tia nhỏ như ánh trăng tỏa ra. Chiếc lông kia quạ phết một lớp xanh biếc, rồi hơ nhẹ cho màu ánh lên lóng lánh. Cứ thế, chậm rãi, tỉ mỉ, hết chiếc lông này sang chiếc lông khác.

Mặt trời lên cao dần mà quạ vẫn cặm cụi vẽ. Nó vẽ cái cổ công óng ả một màu xanh lục. Nó vẽ cái mình công lấp lánh như mặt ao gợn nắng. Nó vẽ cái đuôi dài thướt tha, chấm lên đó hết vầng trăng vàng này đến vầng trăng vàng khác, đều tăm tắp. Quạ không vội. Quạ chỉ muốn bạn mình thật đẹp.

Đến khi quạ vẽ xong, công đứng dậy, rung mình một cái, rồi xòe cái đuôi ra. Ôi chao, cả bờ ao như sáng bừng lên. Những con chim khác bay ngang đều phải dừng cánh mà trầm trồ. Chưa bao giờ chúng thấy một bộ lông nào rực rỡ đến thế. Công sung sướng quay sang bạn, giờ thì tới lượt tớ vẽ cho cậu, để cậu cũng đẹp như tớ nhé.

Công cầm cọng cỏ lên, chấm vào màu, và bắt đầu vẽ cho quạ. Nó cũng định vẽ thật chậm, thật kỹ, từng chiếc lông một, y như quạ đã làm cho nó. Nhưng vừa được một lúc thì từ phía cánh đồng vọng lại tiếng lao xao. Cả một đàn chim đang gọi nhau bay đi kiếm ăn, nơi lúa vừa chín thơm, thóc rơi đầy trên mặt ruộng.

Quạ nghe tiếng gọi mà bụng cồn cào. Nó đói rồi. Nó cứ ngọ nguậy, hết ngoái nhìn ra đồng lại giục bạn. Nhanh lên, nhanh lên, kẻo hết mất phần ăn ngon bây giờ. Công vẫn nhẹ nhàng, cậu chịu khó ngồi yên một chút, chiều nay là cậu sẽ đẹp chẳng kém gì tớ đâu.

Nhưng quạ không sao chờ nổi. Cái bụng đói cứ thúc, tiếng chim ngoài đồng cứ gọi. Cuối cùng quạ nhấp nhổm bảo bạn, thôi cậu đừng vẽ tỉ mỉ nữa, lâu lắm. Cậu cứ đổ hết cả màu lên người tớ một lượt cho nhanh, màu gì cũng được, tớ đi ăn đây.

Công ngần ngừ, cây bút cỏ dừng lại giữa chừng. Làm thế thì lông cậu hỏng mất. Nhưng quạ đã sốt ruột lắm rồi, cứ nhảy nhót, cứ giục mãi, giục mãi. Chiều bạn, công đành nhấc cái vỏ ốc đựng màu thẫm nhất lên, và đổ ào cả bát màu đen xuống mình quạ.

Màu đen loang ra, phủ kín đầu, kín cổ, kín cánh, kín cả cái đuôi. Chẳng còn một vầng trăng vàng nào, chẳng còn một ánh xanh nào. Quạ giũ mình mấy cái cho ráo, rồi vội vã bay ra đồng, đen thui từ đầu đến chân, chẳng kịp ngắm lại mình lấy một lần.

Và thế là từ hôm ấy, quạ mang mãi bộ lông đen tuyền. Còn công thì cứ đẹp mãi, cái đuôi xòe ra lấp lánh trăng vàng, bởi nó đã được vẽ thong thả, tỉ mỉ, từng chiếc lông một.

Nhưng có một điều mà người xưa kể mãi không quên. Quạ chẳng hề giận công. Nó biết bộ lông đen ấy là tại nó vội, tại nó không chịu ngồi yên thêm một buổi. Và công cũng chẳng bao giờ vênh mặt chê bạn. Mỗi lần gặp nhau bên bờ ao, đôi bạn vẫn đậu chung một cành, vẫn chải lông cho nhau, con thì đen nhánh, con thì rực rỡ, mà vẫn thân nhau như thuở cả hai còn cùng một màu xám nhạt.

Cho nên bây giờ, mỗi khi thấy chú công xòe đuôi khoe cả một trời trăng sao, rồi thấy chú quạ đen đậu lặng bên cạnh, mình sẽ nhớ ra rằng bộ lông đẹp kia không phải tự nhiên mà có. Nó được vẽ nên bởi một đôi cánh biết chờ, biết làm thong thả từng chút một, cho tới khi thật xong.