Lê Phụng Hiểu và ruộng Thác Đao
Trong giai thoại người xứ Thanh, tiếng trống trên núi Băng Sơn vừa dứt.
Con dao lớn vẫn nằm trong tay Lê Phụng Hiểu. Chiêng trống và cờ quạt đã sẵn trên núi. Quan dân đến xem đông như hội. Ai cũng chờ khoảnh khắc con dao rời tay vị tướng.
Lê Phụng Hiểu là một võ tướng thời Lý. Ông quê ở vùng Băng Sơn, Châu Ái, nay thuộc Hoằng Hóa, Thanh Hóa. Ở quê nhà, ông còn được gọi là ông Bơng, gắn với tên núi Bơng, tức Băng Sơn.
Người xứ Thanh còn kể rằng từ nhỏ, Hiểu đã có sức vóc khác thường. Chàng thích tập ném đao, đánh gậy, cử tạ và múa quyền. Có lần, chàng gánh hai bó củi rất lớn từ núi về.
Chàng trai đi xuống từ núi với hai bó củi trên vai, núi Bơng ở sau lưng và đường về nhà ở phía trước. Những buổi tập ném đao thuở nhỏ rồi lùi vào quá khứ. Hiểu lớn lên, trở thành võ tướng và lập công.
Sau khi Lê Phụng Hiểu lập công, nhà vua muốn ban thưởng. Ông không xin thêm tước vị. Ông chỉ xin trở về núi Băng Sơn, đứng trên núi rồi ném một con dao lớn. Dao rơi đến đâu trong phần đất công, ông xin nhận phần đất đến đó làm sản nghiệp.
Lời xin thưởng của vị tướng hướng về chính miền đất nơi ông sinh ra. Từ một người con của Băng Sơn, ông đi lập công rồi lại chọn phần thưởng bắt đầu trên ngọn núi quê mình.
Nhà vua đồng ý.
Vì thế mới có ngày chiêng trống vang lên, cờ quạt bày trên núi và quan dân tới xem đông như hội. Giữa đám đông, Lê Phụng Hiểu cầm con dao lớn đã xin dùng để định phần ruộng.
Vị tướng xoay dao lấy đà.
Rồi con dao rời tay.
Giữa tiếng chiêng trống, cả nhà cùng nhìn theo. Con dao bay rất xa, vượt khỏi sườn núi rồi rơi xuống vùng Đa Mi. Quãng bay phi thường ấy thuộc về vẻ kỳ lạ của giai thoại người xứ Thanh.
Quan lại đến nơi đánh dấu và đo phần đất được ban. Nhà vua cấp phần ruộng ấy làm sản nghiệp cho Lê Phụng Hiểu và cho miễn thuế.
Người ta gọi phần thưởng ấy là ruộng ném dao, hay Thác đao điền.
Thác đao nghĩa là ném dao, còn điền là ruộng. Về sau, tên Thác đao điền còn được dùng rộng hơn để gọi loại ruộng ban thưởng công thần. Nhưng trong câu chuyện về Lê Phụng Hiểu, cái tên ấy trước hết giữ lại lựa chọn của một người con xứ Thanh.
Ông đã không xin thêm tước vị. Ông chọn một phần đất bắt đầu từ Băng Sơn, nơi tên ông Bơng vẫn đi cùng tên núi Bơng trong ký ức quê nhà.
Tiếng trống đã lặng. Cờ quạt và ngày hội lùi xa. Từ cánh đồng được ban nhìn về Băng Sơn, con dao trong giai thoại đã thôi bay, nhưng vẫn nằm yên trong cái tên ruộng ném dao.