Sân chim Vàm Hồ

Tháng năm năm một nghìn chín trăm tám mươi sáu, một đàn chim từ Cù lao Đất, xã An Hiệp, huyện Ba Tri bay qua sông Ba Lai và dừng lại ở vùng đất cồn nhỏ bên hữu ngạn. Từ đó, Sân chim Vàm Hồ bắt đầu.

Đây là chi tiết quan trọng để hiểu Vàm Hồ: so với nhiều vườn chim cổ thụ ở Đồng bằng sông Cửu Long, Vàm Hồ là một sân chim trẻ. Không phải một di tích từ thời xa xưa, mà là một hệ sinh thái hình thành từ quyết định của một đàn chim, và từ sự chăm chút của con người trong hơn bốn mươi năm qua.

Theo tài liệu quy hoạch môi trường của tỉnh Bến Tre năm hai nghìn hai mươi hai, khu bảo tồn Sân chim Vàm Hồ có diện tích khoảng sáu mươi bảy héc ta, nằm trên cù lao Lá, bên hữu ngạn sông Ba Lai, thuộc xã Tân Mỹ, huyện Ba Tri. Địa hình trung bình khoảng một phẩy hai mét so với mặt biển và chỉ ngập khi có triều cường. Đây là vùng đất phù sa ngọt hóa, môi trường thuận lợi cho nhiều loài cây và chim nước.

Cùng nguồn tài liệu quy hoạch tỉnh ghi nhận Sân chim Vàm Hồ có tám mươi bốn loài chim thuộc ba mươi lăm họ và mười hai bộ. Những loài ưu thế nhất là cò trắng, cò ngang nhỏ, vạc, diệc xám và quắm trắng, tạo nên những mảng trắng rực rỡ trên tán cây xanh. Ngoài chim, khu vực còn có dơi, chồn hương, sóc cây, trăn đất và hàng chục loài cá dưới lòng sông. Cây cối của Vàm Hồ cũng phong phú không kém, với hàng trăm loài, trong đó chà là, đước, gừa, bần, tra là những cây đặc trưng vùng ngập mặn tạo nên vẻ đẹp hoang sơ và rậm rạp của nơi đây.

Điểm du lịch chính tại đây là Nông trại Hải Vân, tọa lạc tại ấp Tân Quý, xã Tân Mỹ. Năm hai nghìn hai mươi, Ủy ban nhân dân tỉnh Bến Tre chính thức công nhận Nông trại Hải Vân là điểm du lịch của tỉnh. Khu bảo tồn sân chim rộng khoảng sáu mươi bảy héc ta do Ủy ban nhân dân huyện Ba Tri quản lý, còn khu nông trại và các dịch vụ đón khách thuộc Công ty Du lịch sinh thái Hải Vân vận hành.

Sông Ba Lai là trục cảnh quan chính của trải nghiệm Vàm Hồ. Trang chính thức của nông trại giới thiệu bình minh và hoàng hôn là hai thời điểm đẹp nhất để đi thuyền, quan sát chim cò chao liệng từ xa, ngắm nhịp sống làng quê hai bờ sông và tùy con nước, có thể thấy cảnh hái bần hoặc thu hoạch tôm cá. Điều cần nhớ: đây là quan sát từ xa. Chim nước rất nhạy cảm với tiếng ồn và sự tiếp cận gần. Vì vậy, thay vì cố lên thuyền đi thật sát tổ chim, cả nhà giữ yên lặng và để ống nhòm làm việc.

Những ai đến vào lúc bình minh sẽ được chứng kiến khoảnh khắc đặc biệt: cả đàn chim cò đồng loạt cất cánh bay ra kiếm ăn, tiếng vỗ cánh rào rào xé tan tĩnh lặng của buổi sớm. Buổi chiều tà cũng không kém phần ấn tượng khi những đàn cò nối đuôi nhau bay về tổ, nhuộm đỏ bầu trời trên mặt sông Ba Lai.

Bên cạnh phần chim và sông nước, khu nông trại còn có vườn cây, rau và các hoạt động dân gian. Trung tâm Thông tin du lịch, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam mô tả nông trại hữu cơ với vườn bưởi da xanh, dừa xiêm, mít, xoài, thanh long, cóc, ổi và rau xanh. Báo Đồng Khởi ghi nông trại có các chương trình giáo dục trải nghiệm cho học sinh, team building và gia đình; chương trình trọn gói hai ngày một đêm của nông trại còn gồm cả trò chơi dân gian, bắt cá lóc, làm bánh, đi ghe sông Ba Lai và lưu trú qua đêm.

Vàm Hồ không phải một điểm đến để xem thật nhanh rồi về. Nơi đây hay nhất khi cả nhà đến từ từ, ngồi xuống bờ sông một lúc, lắng nghe và để chim bay theo nhịp của chúng.

Vàm Hồ là một minh chứng đẹp về sức sống bền bỉ của thiên nhiên. Từ khoảnh khắc một đàn chim xa lạ chọn mảnh đất bên sông Ba Lai làm nhà vào năm một nghìn chín trăm tám mươi sáu, đến hôm nay, nơi đây đã trở thành ngôi nhà chung của hàng chục loài chim nước và của cả những người yêu thiên nhiên muốn tìm lại nhịp thở bình yên giữa đồng bằng sông nước.