Sông Cổ Cò

Cả nhà có biết không, giữa Đà Nẵng và Hội An từng có một con sông chạy thẳng, không phải biển, không phải đường bộ, mà là mặt nước phẳng lặng cho thuyền buôn qua lại ngày đêm. Con sông ấy tên là Sông Cổ Cò.

Người địa phương còn gọi nó là Lộ Cảnh Giang. Cái tên cũ nghe đã thấy có hồn, như một con đường bằng nước, mở ra giữa vùng đất Ngũ Hành Sơn trước khi chảy xuôi về phía Hội An.

Ngày xưa, khi Hội An còn là thương cảng sầm uất, Sông Cổ Cò là tuyến đường huyết mạch. Thuyền buôn rời bến Đà Nẵng, men theo dòng sông lướt qua chân núi Ngũ Hành Sơn, rồi xuôi về Hội An để trao đổi hàng hóa. Không cần ra biển lớn, không cần đợi gió thuận. Chỉ cần con sông và đôi tay chèo.

Hình dung mà xem, những chiếc thuyền gỗ nặng nề chở tơ lụa, gốm sứ, trầm hương. Hai bờ sông lúc ấy chắc còn um tùm cây xanh, bóng núi Ngũ Hành Sơn soi bóng xuống mặt nước. Người lái đò biết từng khúc quanh, từng chỗ nông sâu như biết lòng bàn tay.

Rồi theo năm tháng, con sông dần bị bồi lấp. Dòng chảy hẹp lại, thuyền không còn qua được. Tuyến đường thương mại sầm uất năm nào bỗng trở thành ký ức của vùng đất.

Nhưng ký ức đó chưa mất hẳn. Sông Cổ Cò vẫn còn đó, chảy êm ả giữa Ngũ Hành Sơn và Hội An. Cả nhà đứng bên bờ, nhìn xuống mặt nước, có thể hình dung ra thời vàng son của một tuyến giao thương dài hàng chục cây số, nơi hai đô thị lớn của miền Trung từng nắm tay nhau qua từng chuyến hàng.

Đó là điều khiến Sông Cổ Cò khác với bao con sông khác. Không ồn ào, không hoành tráng. Nhưng dòng nước yên tĩnh ấy mang trong lòng câu chuyện của những thương nhân, những chuyến buôn, và một thời Đà Nẵng và Hội An còn là đôi bờ của cùng một giấc mơ.