Trùng Quang Đế
Một buổi sớm ở vùng đất xứ Nghệ xưa, gió từ dòng sông thổi lên mát rượi, mặt nước lấp lánh dưới ánh nắng vừa lên. Bên bờ sông, một nhóm người tìm đến với nhau trong cùng một niềm thương quê hương. Họ không phải họ hàng ruột thịt, nhưng trong lòng họ có chung một điều quý hơn cả vàng, đó là lòng trung nghĩa. Chính những con người ấy đã cùng nhau tôn lên một vị vua. Vị vua được họ một lòng quý mến tên là Trùng Quang Đế.
Theo trang Người Kể Sử, tên thật của ông là Trần Quý Khoáng. Ông là cháu của vua Trần Nghệ Tông, và là con của Trang Định vương Trần Ngạc. Nghĩa là trong người ông chảy dòng máu của một dòng vua đã từng dựng nước, giữ nước. Nhưng điều khiến tên ông được nhắc nhớ mãi không phải chỉ là dòng dõi. Đó là cách những người tốt đã tìm đến và đứng quanh ông.
Cả nhà ạ, một người dẫu tài giỏi đến mấy, nếu chỉ đứng một mình, cũng khó làm nên việc lớn. Trùng Quang Đế thật may mắn, vì quanh ông là cả một vòng tay của những người bạn hết lòng vì nghĩa.
Người đầu tiên phải kể đến là Đặng Dung. Ông là con của một vị quan tên Đặng Tất, và ông cũng nối tiếp tấm lòng của cha mình. Cùng với Đặng Dung là Nguyễn Cảnh Dị, con của Nguyễn Cảnh Chân. Theo trang Người Kể Sử, chính hai người trung thần ấy đã cùng nhau tụ về vùng đất xứ Nghệ để tôn Trần Quý Khoáng lên ngôi. Họ chọn ông không phải vì quyền lợi riêng, mà vì họ tin rằng cùng nhau, mọi người sẽ giữ được niềm thương với quê nhà.
Và ngày ấy đã đến. Theo trang Người Kể Sử, vào ngày mười bảy tháng ba âm lịch năm Kỷ Sửu, tức năm một nghìn bốn trăm lẻ chín, tại vùng đất Chi La bên dòng sông của xứ Nghệ xưa, Trần Quý Khoáng lên ngôi và đặt niên hiệu là Trùng Quang. Hai chữ Trùng Quang nghe thật đẹp, mang ý ánh sáng trở lại, như ánh nắng sáng bừng lên sau một đêm dài. Cái tên ấy như chính buổi sớm mai bên sông hôm ấy, khi mọi tấm lòng cùng hướng về một ngày tươi sáng cho quê nhà.
Khung cảnh hôm ấy thật giản dị. Không phải một cung điện lộng lẫy giữa kinh đô, mà là một vùng đất bên sông, gió mát và nắng trong. Quanh vị vua trẻ là những gương mặt chân thành, ai cũng một lòng. Đặng Dung được vua tin cậy, giữ chức Đồng bình chương sự cùng lo việc lớn của triều đình. Bên cạnh còn có Nguyễn Súy, có Nguyễn Biểu, những con người mà cái tên đến nay vẫn được người đời nhắc đến với hai chữ trung nghĩa.
Cả nhà có để ý không, những con người ấy đến với nhau không vì của cải, mà vì một chữ nghĩa. Mỗi sớm bên dòng sông xứ Nghệ, họ lại cùng nhau bàn chuyện chăm lo cho dân, cho đất, cùng nhau giữ một niềm tin yêu trong sáng như ánh nắng đầu ngày. Tấm lòng son của những người trung nghĩa ấy, đến nay nghĩ lại vẫn thấy thật đẹp, thật ấm áp.
Cả nhà thấy không, câu chuyện về Trùng Quang Đế thật ra là câu chuyện về tình bạn và lòng tin. Vị vua tin ở các trung thần, các trung thần tin ở vị vua, và tất cả cùng tin vào một điều chung, đó là tình yêu dành cho mảnh đất quê hương. Khi con người ta cùng hướng về một điều tốt đẹp, thì dẫu khó khăn đến đâu, họ vẫn thấy ấm lòng vì có nhau.
Ngày nay, người dân xứ Nghệ vẫn không quên ông. Theo Báo Nghệ An, Trùng Quang Đế Trần Quý Khoáng được nhân dân thờ phụng tại Đền Trung, ở xã Hưng Lộc, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An. Cả nhà mà có dịp ghé qua, sẽ thấy một cổng đền cổ kính, mái ngói rêu phong, sân đền rợp bóng cây xanh. Người dân xứ Nghệ vẫn thường về đây thắp hương, làn khói thơm nhẹ nhàng bay lên trong ngôi đền cổ. Mỗi nén hương ấy là một lần người đời sau nhớ về một vị vua từng được những người trung nghĩa cùng nhau gìn giữ.
Cả nhà ơi, có những vị vua được nhớ vì lâu đài, vì kho báu. Nhưng cũng có những vị vua được nhớ vì những người bạn đã đứng quanh mình, một lòng vì nghĩa. Trùng Quang Đế là một vị vua như thế. Mỗi khi nghĩ về ông, ta lại nhớ rằng điều quý nhất trên đời không phải là của cải, mà là những tấm lòng cùng nhau hướng về quê hương. Đó là hình ảnh cả nhà sẽ giữ mãi trong tim, hình ảnh một vòng tay của những con người tốt, cùng nhau yêu thương một mái nhà chung.